Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί τη 2η αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Είναι γνωστό, ότι οι προληπτικές εξετάσεις για τη μορφή αυτή του καρκίνου, όπως η κολονοσκόπηση, οι απεικονιστικές εξετάσεις και οι εξετάσεις κοπράνων, μπορούν να μειώσουν τη θνησιμότητα από τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου. Ως αποτέλεσμα, αρκετοί οργανισμοί υποστηρίζουν ότι οι προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο του παχέος εντέρου πρέπει να γίνονται τακτικά για τους ενήλικες 50-75 ετών.

Το 2018, το American Cancer Society (ACS) ήταν ο πρώτος οργανισμός που συνέστησε ότι ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του παχέος εντέρου πρέπει να ξεκινά στην ηλικία των 45.

Γιατί το ACS Συνιστά ο Έλεγχος να Ξεκινά από τα 45;

Η συχνότητα και η θνησιμότητα από τον καρκίνο του παχέος εντέρου έχει παρουσιάσει σταδιακή μείωση τις τελευταίες δεκαετίες στους ενήλικες άνω των 50, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον προληπτικό έλεγχο που γίνεται στην ηλικιακή αυτή ομάδα. Αντιθέτως, ιδιαίτερα μετά το 1990, έχει παρατηρηθεί αύξηση στα ποσοστά διαγνώσεων και θανάτων από καρκίνο του παχέος εντέρου στα άτομα ηλικίας κάτω των 50.

Ο απόλυτος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου για ένα άτομο ηλικίας κάτω των 50 παραμένει σημαντικά χαμηλότερος σε σχέση με τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Ωστόσο, εξ’αιτίας της καθυστέρησης στη διάγνωση, αρκετοί νεαρότερης ηλικίας ασθενείς διαγιγνώσκονται όταν η νόσος βρίσκεται σε προχωρημένα στάδια και επομένως είναι δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί. Παρουσιάζουν επίσης μεγαλύτερη έκπτωση της ποιότητας ζωής και χάνουν περισσότερα χρόνια παραγωγικότητας εξ’αιτίας του πρωίμου θανάτου από τον καρκίνο του παχέος εντέρου.

Η οδηγία του ACS στηρίχθηκε εν μέρει σε ένα προγνωστικό μοντέλο που βασίστηκε στα συνεχώς αυξανόμενα ποσοστά καρκίνου του παχέος εντέρου στους νεαρούς ενήλικες. Σύμφωνα με το ACS «υπάρχουν σαφή δεδομένα ότι ο προληπτικός έλεγχος προσφέρει οφέλη, ωστόσο οι κίνδυνοι και τα οφέλη από τις εξετάσεις πρέπει να σταθμίζονται και να λαμβάνεται υπόψη και η προτίμηση του ασθενούς για να αποφασιστεί αν θα γίνουν ή όχι οι εξετάσεις».

Πού Αποδίδεται η Αύξηση στα Ποσοστά Καρκίνου του Παχέος Εντέρου στις Μικρότερες Ηλικίες;

Η αλήθεια είναι ότι δεν γνωρίζουμε ακόμα γιατί όλο και περισσότερα άτομα διαγιγνώσκονται με καρκίνο του παχέος εντέρου πριν την ηλικία των 50 ετών. Υπάρχουν αποδεδειγμένοι γενετικοί παράγοντες κινδύνου, μεταξύ των οποίων κληρονομικά σύνδρομα που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεαρότερη ηλικία. Ωστόσο, η μεγάλη πλειοψηφία των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου εμφανίζονται σε άτομα χωρίς οικογενειακό ιστορικό.

Επομένως, η πρόσφατη αύξηση στα ποσοστά της παραπάνω μορφής καρκίνου αποδίδεται μάλλον σε περιβαλλοντικούς παράγοντες. Πρώιμα δεδομένα από επιδημιολογικές μελέτες ενοχοποιούν παράγοντες όπως η παχυσαρκία στην παιδική ηλικία, οι διατροφικές συνήθειες και η χρήση αντιβιοτικών στις μικρές ηλικίες.

Μπορεί η Έναρξη του Προληπτικού Ελέγχου σε Μικρότερες Ηλικίες να Μειώσει τα Ποσοστά Καρκίνου του Παχέος Εντέρου;

Η αλήθεια είναι ότι είναι ακόμα πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε. Οι μελέτες που βασίζονται σε μοντέλα, όπως αυτή που εξέτασε το ACS, βασίζονται σε υποθέσεις και επομένως αφήνουν πολλά ερωτήματα αναπάντητα. Για παράδειγμα, το μοντέλο του ACS θεωρεί ότι ο προληπτικός έλεγχος θα προσφέρει αντίστοιχα οφέλη στα άτομα ηλικίας κάτω των 50 με αυτά που παρατηρούνται στους ενήλικες 50-75 ετών. Δεν υπάρχουν ωστόσο κλινικά δεδομένα που να στηρίζουν τη θεωρία αυτή. Επιπλέον, οι πιθανοί κίνδυνοι από τον προληπτικό έλεγχο στα άτομα κάτω των 50, όπως τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα που μπορεί να οδηγήσουν σε περαιτέρω εξετάσεις, δεν έχουν ποσοτικοποιηθεί επαρκώς.

Άλλοι οργανισμοί που ασχολούνται επίσης με τους κινδύνους και τα οφέλη του προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου δεν έχουν τροποποιήσει ακόμα τις οδηγίες τους. Επομένως, προς το παρόν, τα άτομα ηλικίας ανάμεσα σε 45 και 50 πρέπει να συζητούν με τον γιατρό τους αν πρέπει να ξεκινήσουν τον προληπτικό έλεγχο στα 45 ή να περιμένουν μέχρι τα 50.

Τι Άλλο Μπορούμε να Κάνουμε για την Πρόληψη του Καρκίνου του Παχέος Εντέρου;

Εκτός από τον προληπτικό έλεγχο, η διακοπή του καπνίσματος, η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και η αποφυγή της κατανάλωσης αλκοόλ αποτελούν στο σύνολό τους προσεγγίσεις για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου του παχέος εντέρου. Πρέπει επίσης να αποφεύγεται το κόκκινο και το επεξεργασμένο κρέας.

Τέλος, υπάρχουν αρκετά δεδομένα που υποστηρίζουν τη χρήση της ασπιρίνης για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ωστόσο, καθώς το φάρμακο αυτό σχετίζεται με ορισμένους κινδύνους, όπως η αιμορραγία, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν μπορείτε να λαμβάνετε τακτικά ασπιρίνη.

Βιβλιογραφία: Harvard Health