Ο όρος ‘κακουχία’ αναφέρεται σε ένα γενικότερο αίσθημα δυσφορίας, νοσηρότητας ή κόπωσης που δεν αποδίδεται σε σαφή αίτια.

Το σύμπτωμα αυτό μπορεί να αποτελεί συνέπεια μίας παροδικής κατάστασης ή κάποιας χρόνιας νόσου.

Αν και διάφορα προβλήματα υγείας μπορούν να προκαλέσουν κακουχία, οι αντιλήψεις των ασθενών για το αίσθημα αυτό συχνά διαφέρουν, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη διάγνωσή του για τον γιατρό.

Ορισμός και Συμπτώματα

Η κακουχία αποτελεί ένα γενικότερο αίσθημα αδιαθεσίας. Αποτελεί σύμπτωμα και όχι νόσο.

Η κακουχία περιγράφεται διαφορετικά από τον κάθε ασθενή, ωστόσο οι περιγραφές πάντοτε περιέχουν ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω στοιχεία:

  • Δυσφορία
  • Άλγος
  • Αίσθημα ασθενείας
  • Κατάθλιψη
  • Αίσθημα κόπωσης

Τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αιφνιδίως ή σταδιακά. Επιπλέον, σε ορισμένα άτομα η κακουχία παρουσιάζει περιόδους έξαρσης και ύφεσης, ενώ σε άλλα παραμένει σταθερή.

Η κακουχία μπορεί να είναι ήπια ή σοβαρή. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι μάλιστα τόσο σοβαρή που παρεμβαίνει στην καθημερινότητα του ασθενούς, επηρεάζοντας την εργασία, την οικογενειακή ζωή ή τις κοινωνικές σχέσεις.

Αίτια

Η κακουχία μπορεί να αποδίδεται σε διάφορα αίτια. Ορισμένα παραδείγματα περιλαμβάνουν:

  • Υπερκόπωση
  • Μειωμένη φυσική άσκηση
  • Jet lag
  • Ιογενείς λοιμώξεις
  • Φάρμακα που έχουν ως ανεπιθύμητη ενέργεια την κακουχία
  • Σύνδρομο στέρησης φαρμάκων
  • Χρόνιες παθήσεις
  • Ψυχικές νόσοι
  • Εγκυμοσύνη
  • Γήρανση

Ορισμένες χρόνιες παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν κακουχία περιλαμβάνουν:

Ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις που μπορεί να προκαλέσουν κακουχία περιλαμβάνουν:

Αν δεν μπορείτε να αποδώσετε την κακουχία σε κάποιο προφανές αίτιο επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να διερευνήσει που αποδίδεται.

Επιπλοκές

Ορισμένα αίτια κακουχίας είναι προσωρινά και δεν προκαλούν μακροπρόθεσμα προβλήματα. Τα αίτια αυτά περιλαμβάνουν:

Όταν, ωστόσο, η κακουχία αποτελεί σύμπτωμα μίας υποκείμενης νόσου, η υγεία του ασθενούς μπορεί να επιδεινωθεί αν δεν χορηγηθεί θεραπεία. Ο διαβήτης, η λοίμωξη από HIV και ο καρκίνος, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές ή ακόμα και το θάνατο, αν δεν χορηγηθεί η κατάλληλη θεραπεία.

Το αίτιο της κακουχίας συχνά δεν είναι εύκολο να ταυτοποιηθεί από τον ασθενή, επομένως η διερεύνηση του συμπτώματος πρέπει να γίνεται από τον γιατρό.

Διάγνωση

Η διάγνωση και θεραπεία της κακουχίας αποτελεί πρόκληση για αρκετούς γιατρούς. Αυτό συμβαίνει γιατί το σύμπτωμα μπορεί να αποδίδεται σε αρκετά πιθανά αίτια, ενώ και η περιγραφή του συμπτώματος από τον κάθε ασθενή συχνά διαφέρει.

Κατά τη διάγνωση, ο γιατρός θα λάβει ένα πλήρες ιστορικό και θα κάνει ερωτήσεις στον ασθενή σχετικά με:

  • Τη διατροφή και την άσκηση
  • Τον ύπνο
  • Την κατανάλωση αλκοόλ
  • Τα φάρμακα
  • Τα συμπληρώματα
  • Συνοδά συμπτώματα
  • Το οικογενειακό ιστορικό συγκεκριμένων νόσων

Για να επιβεβαιώσει τη διάγνωσή του, ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί επίσης εξετάσεις αίματος ή απεικονιστικές εξετάσεις.

Πότε Πρέπει να Επισκεφθείτε τον Γιατρό;

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας ασθενής μπορεί να διαπιστώσει μόνος του ποιο είναι το αίτιο της κακουχίας. Το αίτιο αυτό είναι συχνά προσωρινό και δεν απαιτεί αντιμετώπιση από γιατρό. Παραδείγματα τέτοιων αιτιών είναι:

  • Το Jet lag
  • Η υπερκόπωση
  • Το κοινό κρυολόγημα

Άλλα αίτια κακουχίας είναι σοβαρότερα και μπορεί δυνητικά να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες.

Επισκεφθείτε τον γιατρό σας αν:

  • Η κακουχία είναι σοβαρή και επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες
  • Τα αίτια της κακουχίας είναι άγνωστα
  • Υπάρχουν συνοδά συμπτώματα

Η προσπάθεια αντιμετώπισης της κακουχίας χωρίς να έχει προσδιοριστεί το αίτιό της με βεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε ακατάλληλες ή αναποτελεσματικές θεραπείες.

Για παράδειγμα, η καφεΐνη αντιμετωπίζει προσωρινά το αίσθημα κόπωσης, ωστόσο δεν ανακουφίζει από το υποκείμενο αίτιο.

Θεραπεία

Η θεραπεία της κακουχίας εξαρτάται από το αίτιό της. Όταν αποτελεί σύμπτωμα μίας πάθησης, η αντιμετώπιση της νόσου οδηγεί συνήθως σε υποχώρηση της κακουχίας.

Οι ασθενείς που παρουσιάζουν ανεξήγητη κόπωση συχνά προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το σύμπτωμα αυτό πίνοντας καφέ.

Η ουσία αυτή, αν και αντιμετωπίζει προσωρινά το αίσθημα κόπωσης, δεν αποτελεί μόνιμη λύση. Οι ασθενείς με αίσθημα κόπωσης πρέπει να προτιμούν την τακτική αεροβική άσκηση και τις διατάσεις.

Όταν η κακουχία συνοδεύεται από καταθλιπτικά συναισθήματα, ο γιατρός μπορεί να χορηγήσει αντικαταθλιπτικά φάρμακα, τα οποία προκαλούν υποχώρηση των συμπτωμάτων και αυξάνουν τα επίπεδα ενέργειας. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να ωφεληθούν επίσης από τη γνωστική συμπεριφορική θεραπεία.

Οι ασθενείς με κακουχία πρέπει να επισκέπτονται τακτικά τον γιατρό τους. Αυτό θα βοηθήσει τον τελευταίο να διαπιστώσει τα αίτια του συμπτώματος και να προσφέρει την κατάλληλη θεραπεία.