Μία πρόσφατη έρευνα αποκάλυψε τους μηχανισμούς μέσω των οποίων τα ιχθυέλαια (που περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα) περιορίζουν τη φλεγμονή. Οι επιστήμονες εξέτασαν έναν ενισχυμένο συμπλήρωμα με ιχθυέλαια και διαπίστωσαν ότι αυξάνει τα επίπεδα ορισμένων αντιφλεγμονωδών μορίων στο αίμα.

Τα αντιφλεγμονώδη αυτά μόρια λέγονται SPMs (specialized pro-resolving mediators) και έχουν ισχυρές επιδράσεις στα λευκά αιμοσφαίρια, ενώ περιορίζουν και την αγγειακή φλεγμονή.

Οι επιστήμονες ήδη γνωρίζουν ότι ο οργανισμός παράγει SPMs διασπώντας λιπαρά οξέα, μεταξύ των οποίων και αρκετά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Ωστόσο, η σύνδεση ανάμεσα στη λήψη συμπληρωμάτων και τα κυκλοφορούντα επίπεδα των SPMs δεν ήταν σαφής.

Μία ομάδα ερευνητών από το William Harvey Research Institute από το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισε να εξερευνήσει την παραπάνω σύνδεση εξετάζοντας τις επιδράσεις ενός συμπληρώματος ιχθυελαίων σε 22 υγιείς εθελοντές ηλικίας 19-37 ετών.

Η διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με placebo μελέτη τους δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Circulation Research.

“Χρησιμοποιήσαμε τα μόρια ως βιοδείκτες για να δείξουμε τον τρόπο που χρησιμοποιούνται τα ωμέγα-3 από τον οργανισμό μας, αλλά και να διαπιστώσουμε αν τα μόρια αυτά έχουν θετικές επιδράσεις στα λευκά αιμοσφαίρια”, είπε ο επικεφαλής της έρευνας Jesmond Dalli, καθηγητής μοριακής φαρμακολογίας στο William Harvey Institute.

Τα Ιχθυέλαια Αυξάνουν τα Επίπεδα των Δεικτών του Αίματος

Οι επιστήμονες εξέτασαν 3 διαφορετικές δοσολογίες του ιχθυελαίου που εξετάστηκε έναντι ενός placebo. Έλαβαν επίσης δείγματα αίματος από τους εθελοντές.

Κάθε εθελοντής έδωσε 5 δείγματα αίματος σε ένα διάστημα 24 ωρών (στην αρχή και ακολούθως στις 2, 4, 6 και 24 ώρες μετά τη χορήγηση του συμπληρώματος ή του placebo).

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η λήψη των συμπληρωμάτων αύξησε τα επίπεδα των SPMs. Από τα αποτελέσματα της μελέτης διαπιστώθηκε ότι υπάρχει δοσοεξαρτώμενη αλλά και χρονοεξαρτώμενη αύξηση στα κυκλοφορούντα επίπεδα των SPMs.

Οι εξετάσεις έδειξαν επίσης ότι τα συμπληρώματα προκάλεσαν δοσοεξαρτώμενη αύξηση στις επιθέσεις των ανοσιακών κυττάρων ενάντια στα βακτήρια και μείωση της κυτταρικής δραστηριότητας που ενισχύει τον σχηματισμό θρόμβων.

Η φλεγμονή αποτελεί μία αμυντική απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος που είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της υγείας. Διάφοροι παράγοντες μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή, μεταξύ των οποίων οι βλάβες σε διάφορα κύτταρα, οι τοξίνες και τα παθογόνα, όπως τα βακτήρια.

Ορισμένα ανοσιακά κύτταρα που ενεργοποιούνται από τη φλεγμονή μπορούν να προκαλέσουν επίσης βλάβες στους ιστούς, επομένως είναι σημαντικό μετά την απομάκρυνση της απειλής, να υποχωρήσει η φλεγμονή έτσι ώστε να συνεχιστεί η φυσιολογική ίαση. Ο ρόλος των SPMs είναι ακριβώς αυτός, η διακοπή δηλαδή της φλεγμονής.

Ωστόσο, αν η φλεγμονή παραμένει και γίνεται χρόνια, τότε γίνεται επιβλαβής. Διάφορες έρευνες έχουν συνδέσει τη φλεγμονή με την καρδιαγγειακή νόσο, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλες σοβαρές παθήσεις.

Ακόμη δεν γνωρίζουμε αν τα μόρια αυτά μπορούν να περιορίσουν την καρδιαγγειακή νόσο, ωστόσο ένα άρθρο για τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξε ότι “ενισχύουν τα μακροφάγα, δηλαδή τα κύττατα που καταστρέφουν τα βακτήρια και απομακρύνουν τα νεκρά κύτταρα”, ενώ παράλληλα “καθιστούν τα αιμοπετάλια λιγότερο κολλώδη, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων”.

Διάφορες έρευνες έδειξαν επίσης ότι τα παραπάνω μόρια παίζουν ρόλο και στην αναγέννηση των ιστών. Όπως τόνισε ο Dalli, “τα μόρια αυτά έχουν αρκετούς στόχους”.

Προσοχή στα Συμπληρώματα που δεν Ελέγχονται

Μία μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2019 στο NEJM έδειξε ότι ένα ειδικό σκεύασμα που περιέχει εικοσαπενταενοϊκό οξύ (EPA) μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικού επεισοδίου στους ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ή έχουν ιστορικό των παραπάνω συμβαμάτων. Το EPA είναι ένα ωμέγα-3 λιπαρό οξύ που βρίσκεται στα ιχθυέλαια.

Ωστόσο, όπως δήλωσε ο Dr Deepak Bhatt, καρδιολόγος στο Brigham and Women’s Hospital και καθηγητής ιατρικής στο Harvard Medical School, επικεφαλής της έρευνας, δεν υπάρχουν δεδομένα που δείχνουν ότι τα συμπληρώματα που παίρνουμε χωρίς συνταγή έχουν τις ίδιες επιδράσεις.

Σήμερα, έχουν εγκριθεί δύο φάρμακα, ένα που περιέχει μόνο EPA και ένα που περιέχει EPA σε συνδυασμό με ένα άλλο ωμέγα-3 λιπαρό οξύ (δοκοσαεξανοϊκό οξύ).

Καθώς κυκλοφορούν παγκοσμίως αρκετά συμπληρώματα με ωμέγα-3 που δεν έχουν ελεγχθεί, αρκετοί οργανισμοί, μεταξύ των οποίων και το American Heart Association, υποστηρίζουν ότι οι καταναλωτές πρέπει να αποφεύγουν τα σκευάσματα αυτά καθώς οι επιδράσεις τους στον κίνδυνο εμφράγματος ή καρδιακής ανεπάρκειας δεν είναι γνωστές.

Ο Dalli δήλωσε ότι χρειάζεται να γίνουν περισσότερες έρευνες για να εξετάσουμε αν ενήλικες άνω των 45 ετών έχουν αντίστοιχα οφέλη από τα συμπληρώματα ιχθυελαίων με αυτά που παρατήρησαν στους νεότερους εθελοντές της παρούσας μελέτης.

Συγκριτικά με τους υγιείς εθελοντές, οι εθελοντές με χρόνια φλεγμονή είχαν χαμηλότερα επίπεδα SPMs, πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι τα ένζυμα που παράγουν τα μόρια αυτά δεν λετουργούν εξίσου αποτελεσματικά στα άτομα αυτά.

Όπως συμπλήρωσε, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την ανάπτυξη συμπληρωμάτων για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων. Είναι επίσης σημαντικό να επιβεβαιωθεί ότι ο οργανισμός διασπά τα συμπληρώματα παράγοντας τα προστατευτικά αυτά μόρια.

“Έχουμε ακόμα αρκετό δρόμο μέχρι να αναπτύξουμε το ιδανικό συμπλήρωμα. Ο κάθε άνθρωπος χρειάζεται συγκεκριμένη δόση και σύνθεση του φαρμάκου και αυτό είναι κάτι που πρέπει να εξεταστεί σε μελλοντικές έρευνες”, κατέληξε ο Dalli.