Είναι γεγονός ότι οι γυναίκες κατά μέσο όρο ζουν περισσότερο από τους άνδρες. Η μέση διάρκεια ζωής μίας γυναίκας είναι περίπου 7 χρόνια μεγαλύτερη από αυτή ενός άνδρα. Ενδεικτικά, στους ηλικιωμένους άνω των 65 ετών το 57% είναι γυναίκες, ενώ σε αυτούς άνω των 85, οι γυναίκες αποτελούν το 67%.

Η διαφορά αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στον πληθυσμό των ηλικιωμένων. Για παράδειγμα, στα γηροκομεία ή τα κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων ο αριθμός των γυναικών είναι συνήθως μεγαλύτερος από αυτόν τον ανδρών.

Γιατί όμως οι άνδρες ζουν λιγότερο από τις γυναίκες;

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους η αναλογία ανδρών/γυναικών στην τρίτη ηλικία γέρνει προς την πλευρά τον γυναικών όσο περνούν τα χρόνια. Οι σημαντικότεροι; Οι άνδρες γενικότερα:

  • Παίρνουν μεγαλύτερα ρίσκα. Ο λόγος γι’αυτό είναι μάλλον βιολογικός. Ο πρόσθιος λοβός του εγκεφάλου, το τμήμα δηλαδή που ελέγχει την κρίση και την εκτίμηση των επιπτώσεων μίας πράξης, αναπτύσσεται πιο αργά στα αγόρια και τους νεαρούς άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες. Το παραπάνω συμβάλει πιθανώς στο γεγονός ότι πολύ περισσότερα αγόρια και άνδρες πεθαίνουν σε ατυχήματα ή λόγω της βίας σε σχέση με τα κορίτσια και τις γυναίκες. Παραδείγματα αποτελούν η ποδηλασία, η οδήγηση υπό την επήρεια μέθης και οι δολοφονίες. Η τάση αυτή πιθανώς συμβάλει επίσης και στις ανθυγιεινές συνήθειες που έχουν αρκετοί νεαροί άνδρες, όπως το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
  • Κάνουν πιο επικύνδυνα επαγγέλματα. Οι άνδρες καταλαμβάνουν μεγαλύτερο αριθμό των θέσεων εργασίας σε επαγγέλματα όπως ο στρατός, η πυροσβεστική και οι οικοδομές.
  • Πεθαίνουν από καρδιακές παθήσεις συχνότερα και σε μικρότερες ηλικίες. Πραγματικά, οι άνδρες έχουν 50% αυξημένη πιθανότητα σε σχέση με τις γυναίκες να πεθάνουν από έμφραγμα του μυοκαρδίου. Αυτό αποδίδεται πιθανώς εν μέρει στα χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων που έχουν οι άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες. Η ελλιπής αντιμετώπιση της υψηλής πίεσης ή της υψηλής χοληστερόλης μπορεί επίσης να παίζει ρόλο.
  • Είναι πιο εύσωμοι από τις γυναίκες. Σε διάφορα είδη του ζωικού βασιλείου τα μεγαλύτερα σε μέγεθος ζώα ζουν λιγότερα χρόνια σε σχέση με τα μικρόσωμα. Αν και δεν γνωρίζουμε ακριβώς πώς το γεγονός αυτό επηρεάζει τον άνθρωπο, γενικά τείνει να μην ευνοεί τη μακροζωία στους άνδρες.
  • Αυτοκτονούν συχνότερα από τις γυναίκες. Παρά το γεγονός ότι η κατάθλιψη εμφανίζεται σε μεγαλύτερα ποσοστά στις γυναίκες και οι τελευταίες κάνουν περισσότερες απόπειρες αυτοκτονίας, τα μεγαλύτερα ποσοστά αυτοκτονιών παρατηρούνται στους άνδρες. Αρκετοί αποδίδουν το γεγονός αυτό στην τάση που έχουν οι άνδρες να αποφεύγουν τη θεραπεία για την κατάθλιψη και να μην αναζητούν βοήθεια.
  • Είναι λιγότερο κοινωνικοί. Για λόγους που δεν είναι ακόμη σαφείς, τα άτομα με λιγότερες και ασθενέστερες κοινωνικές σχέσεις παρουσιάζουν χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής.
  • Αποφεύγουν τους γιατρούς. Σύμφωνα με δεδομένα ερευνών, οι άνδρες κατά μέσο όρο κάνουν τσεκαπ λιγότερο συχνά.

Οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων ξεκινούν από πολύ νωρίς. Το Υ χρωμόσωμα τείνει γενικά να παρουσιάζει μεταλλάξεις συχνότερα από το Χ. Επίσης, η απουσία ενός δεύτερου Χ χρωμοσώματος στους άνδρες σημαίνει ότι οι μεταλλάξεις του ενός Χ χρωμοσώματος δεν μπορούν να καλυφθούν από ένα δεύτερο, φυσιολογικό χρωμόσωμα. Η επιβίωση κατά την εγκυμοσύνη είναι επίσης λιγότερο συχνή στα έμβρυα αρσενικού γένους (για πολλούς, όμως ακόμα άγνωστους λόγους). Οι αναπτυξιακές διαταραχές είναι επίσης συχνότερες στα αγόρια. Αρκετές από αυτές μπορούν να μειώσουν σημαντικά το προσδόκιμο ζωής.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε τους άνδρες να ζουν περισσότερο;

Αν και αρκετοί από τους παραπάνω παράγοντες δεν επηρεάζονται, ορισμένοι είναι τροποποιήσιμοι. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι οι άνδρες αποφεύγουν την επίσκεψη στο γιατρό περισσότερο από τις γυναίκες. Ένας άνδρας που αναφέρει τα συμπτώματά του στο γιατρό (συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης) και ελέγχει τακτικά τα χρόνια προβλήματα υγείας του (όπως η υπέρταση) μπορεί να ζήσει περισσότερο.

Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι η διαφορά στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ των ανδρών και των γυναικών αφορά μία τάση σε ένα μεγάλο αριθμό ατόμων. Στην πραγματικότητα, ο αριθμός των γυναικών που πεθαίνουν πριν από τους συζύγους τους είναι αρκετά μεγάλος. Συγκεκριμένοι παράγοντες κινδύνου (όπως το κάπνισμα, ο διαβήτης ή το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού) μπορούν να μειώσουν σημαντικά το προσδόκιμο ζωής των γυναικών.

Ίσως στο μέλλον καταφέρουμε σε μεγαλύτερο βαθμό να αντιμετωπίσουμε τα αίτια του πρωίμου θανάτου μεταξύ των ανδρών (και των γυναικών). Το γεγονός αυτό μπορεί δυνητικά να μειώσει το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων αναφορικά με το προσδόκιμο ζωής.

Βιβλιογραφία: Harvard Health Publishing