Μία προκλινική μελέτη σε ποντίκια εξέτασε μία νέα μέθοδο που μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της ούλωσης που εμφανίζεται στην καρδιά μετά από ένα έμφραγμα του μυοκαρδίου, προλαμβάνοντας έτσι την εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα νέο φάρμακο για να στοχεύσουν ορισμένα χαρακτηριστικά του κιρκαδικού ρυθμού που σχετίζονται με παθολογικές δράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος.

Κατά τη διάρκεια ενός εμφράγματος, η ροή του αίματος στην καρδιά παρεμποδίζεται, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η λειτουργία του οργάνου και να προκαλούνται βλάβες στους μυϊκούς ιστούς της καρδιάς.

Μετά το έμφραγμα, καθώς ο καρδιακός ιστός αρχίζει να επουλώνεται, σχηματίζεται ουλώδης ιστός ο οποίος δεν μπορεί να συσπαστεί και να χαλαρώσει εξίσου αποτελεσματικά με τον υγιή ιστό.

Σταδιακά, το γεγονός αυτό οδηγεί σε καρδιακή ανεπάρκεια, κατάσταση κατά την οποία η καρδιά δεν μπορεί αν αντλήσει αποτελεσματικά το αίμα στον οργανισμό.

Αν και υπάρχουν αρκετές θεραπείες για τη ρύθμιση της καρδιακής ανεπάρκειας, δεν υπάρχει οριστική θεραπεία. Αν καταφέρουμε να περιορίσουμε το σχηματισμό ουλώδους ιστού μετά από ένα έμφραγμα, θα περιοριστεί σημαντικά η πιθανότητα εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας.

Αυτός είναι ο στόχος που έθεσε μία ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Γκουέλφ, στο Οντάριο του Καναδά. Σε μία προκλινική μελέτη που έκαναν σε ποντίκια, οι επιστήμονες εξέτασαν μία νέα μέθοδο που προλαμβάνει το σχηματισμό ουλώδους ιστού στην καρδιά.

Η Νέα Προσέγγιση είχε Εντυπωσιακά Αποτελέσματα

Στην έρευνά τους, η οποία δημοσιεύτηκε στο Nature Communications Biology, η Τάμι Μαρτίνο και η Κριστίν Ρέιτζ, δύο ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Γκουέλφ, εξήγησαν ότι χρησιμοποίησαν το φάρμακο SR9009 για να στοχεύσουν ορισμένες δράσεις του κιρκαδικού ρυθμού.

Ο κιρκαδικός ρυθμός, δηλαδή το γνωστό μας βιολογικό ρολόι, ρυθμίζει ορισμένες αυτόματες λειτουργίες του οργανισμού, όπως για παράδειγμα η αναπνοή, καθώς και άλλες λειτουργίες στις οποίες περιλαμβάνονται ορισμένες αποκρίσεις του ανοσοποιητικού συστήματος. Αναφορικά με την καρδιακή λειτουργία, ο κιρκαδικός ρυθμός ελέγχει, μεταξύ άλλων, τον τρόπο που η καρδιά επιδιορθώνει τις βλάβες της.

Στην παρούσα μελέτη, η Μαρτίνο και η Ρέιτζ χρησιμοποίησαν το φάρμακο SR9009 για να αποκλείσουν την έκφραση ορισμένων γονιδίων που παίζουν σημαντικό ρόλο στην επιβλαβή ανοσιακή απόκριση που οδηγεί σε σχηματισμό ουλώδους ιστού μετά από ένα έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Για να εξετάσουν την αποτελεσματικότητα της προσέγγισης αυτής, οι επιστήμονες χορήγησαν το φάρμακο σε ποντίκια και διαπίστωσαν ότι μειώνει την παραγωγή του φλεγμοσώματος NLRP3. Το τελευταίο, είναι ένα διακυτταρικό σηματοδοτικό μόριο που αποκρίνεται στα σήματα κινδύνου μετά από ένα έμφραγμα και συμβάλλει στην εμφάνιση ούλωσης.

Τα πειράματα των ερευνητών έδειξαν ότι, όταν χορηγηθεί μέσα σε λίγες ώρες από ένα έμφραγμα του μυοκαρδίου σε συνδυασμό με τα τυπικά φάρμακα, το SR9009 μπορεί να περιορίσει τα επίπεδα της φλεγμονής και να επιδιορθώσει πιο αποτελεσματικά το μυοκάρδιο. Όπως τόνισαν οι ερευνητές, η επιδιόρθωση του μυοκαρδίου ήταν τόσο ακριβής που δεν υπήρχε καμία ένδειξη εμφράγματος μετά το πέρας της.

Η προσέγγιση αυτή, όπως δήλωσαν οι ερευνητές, μπορεί στο μέλλον να βοηθήσει τους ασθενείς να αποφύγουν τα φάρμακα για την καρδιά εφ’όρου ζωής.

«Η απουσία ουλώδους ιστού προστατεύει τόσο από τις καρδιακές βλάβες όσο και από την καρδιακή ανεπάρκεια, επομένως οι ασθενείς θα μπορούν να επιβιώσουν ευκολότερα μετά από ένα έμφραγμα», είπε η Μαρτίνο.

«Μας προκάλεσε έκπληξη το γεγονός ότι το φάρμακο είχε ταχεία δράση και ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην επούλωση της καρδιάς προλαμβάνοντας παράλληλα την εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας στα πειραματόζωα», πρόσθεσε.

Εκτός από το γεγονός ότι αποτελεί πολλά υποσχόμενη θεραπεία για το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η νέα προσέγγιση μπορεί να περιορίσει την επιβλαβή φλεγμονή και σε άλλες καταστάσεις, όπως για παράδειγμα στις μεταμοσχεύσεις οργάνων, τους τραυματισμούς του εγκέφαλου ή το εγκεφαλικό επεισόδιο.

«Αυτό που ανακαλύψαμε είναι ότι κιρκαδικός ρυθμός είναι σημαντικός τόσο για την καρδιαγγειακή υγεία, όσο και για την αντιμετώπιση της καρδιαγγειακής νόσου», είπε η Μαρτίνο.

«Τα φάρμακα για τον κιρκαδικό ρυθμό αποτελούν ένα πολλά υποσχόμενο πεδίο έρευνας που μπορεί να αυξήσει σημαντικά το προσδόκιμο ζωής», κατέληξε.

Φωτογραφία: Marco Verch Professional Photographer and Speaker (CC BY 2.0)