Αν δεν έχετε κάνει την ενισχυτική δόση για το εμβόλιο του τετάνου τα τελευταία 10 χρόνια, πιθανώς ο γιατρός σας θα σας ζητήσει να το κάνετε στο επόμενο τσεκ-απ. Αρκετοί άνθρωποι πιστεύουν ότι το εμβόλιο του τετάνου πρέπει να γίνεται μόνο μετά από ένα τραυματισμό με κάποιο σκουριασμένο αντικείμενο. Ωστόσο, ακόμα κι αν δεν τραυματιστείτε, το εμβόλιο πρέπει να επαναλαμβάνεται τουλάχιστον 1 φορά κάθε 10 χρόνια. Ποιος είναι όμως το λόγος που το εμβόλιο χρειάζεται ενισχυτικές δόσεις;

Τι είναι η Ενισχυτική Δόση στο Εμβόλιο του Τετάνου;

Οι ενισχυτικές δόσεις των εμβολίων χορηγούνται συνήθως μερικά χρόνια μετά τον πρώτο εμβολιασμό για μία νόσο που γίνεται στην παιδική ηλικία. Καθώς η προστασία που προσφέρουν ορισμένα εμβόλια φθίνει με το χρόνο, χρειάζεται να χορηγηθούν ενισχυτικές δόσεις. Το εμβόλιο του τετάνου δεν προσφέρει ανοσία μόνο για τον τέτανο. Προστατεύει επίσης από τη διφθερίτιδα και τον κοκκύτη.

Τι είναι ο Τέτανος και η Διφθερίτιδα;

Ο τέτανος και η διφθερίτιδα είναι σπάνιες αλλά σοβαρές νόσοι που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές στους ασθενείς.

Ο τέτανος είναι μία λοίμωξη που προκαλείται από τα βακτήρια Clostridium tetani. Όταν τα βακτήρια αυτά εισέλθουν στον οργανισμό, παράγουν μία τοξίνη που προκαλεί επώδυνη σύσπαση και ακαμψία των μυών. Στα σοβαρά περιστατικά, μπορεί να εμφανιστεί επίσης δύσπνοια, σπασμοί ή θάνατος. Τα βακτήρια του τετάνου δεν μεταδίδονται από φορείς της νόσου. Εισέρχονται συνήθως στον οργανισμό μετά από τραυματισμούς, όπως για παράδειγμα από ένα καρφί που φέρει τα βακτήρια. Ελάχιστα περιστατικά τετάνου εμφανίζονται ετησίως και στο σύνολό τους παρατηρούνται σε μη εμβολιασμένους ασθενείς.

Η διφθερίτιδα είναι μία βακτηριακή λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο Corynebacterium diphtheriae. Προκαλεί συνήθως το σχηματισμό μίας παχιάς μεμβράνης που καλύπτει το πίσω μέρος του οισοφάγου και οδηγεί σε εμφάνιση δύσπνοιας, παράλυσης ή ακόμα και το θάνατο. Οι ασθενείς μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο σε άλλα άτομα. Η νόσος σήμερα έχει σχεδόν εξαλειφθεί χάρη στον εμβολιασμό.

Ποιες είναι οι Οδηγίες για το Εμβόλιο του Τετάνου Σήμερα;

Σύμφωνα με τις παρούσες οδηγίες, το εμβόλιο του τετάνου (Td ή Tdap) χορηγείται σε όλους τους εφήβους ή ενήλικες. Το εμβόλιο αυτό προστατεύει το 95% των ασθενών για περίπου 10 χρόνια. Μετά την αρχική χορήγηση του εμβολίου, πρέπει να χορηγούνται ενισχυτικές δόσεις κάθε περίπου 10 χρόνια. Επικίνδυνοι τραυματισμοί ή μία εγκυμοσύνη μπορεί να επηρεάσουν το πρόγραμμα χορήγησης του εμβολίου, με αποτέλεσμα να πρέπει να γίνει νωρίτερα ή αργότερα.

Τι έχουν Δείξει οι Τελευταίες Έρευνες για τις Ενισχυτικές Δόσεις στο Εμβόλιο του Τετάνου;

Μία πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Infectious Diseases έδειξε ότι οι ενήλικες που έκαναν το εμβόλιο ως παιδιά δεν χρειάζονται ενισχυτικές δόσεις. Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας από 31 χώρες της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης για τα έτη 2001-2016. Συγκρίνοντας τα ποσοστά του τετάνου και της διφθερίτιδας στις παραπάνω χώρες, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι δεν υπάρχουν διαφορές  στον αριθμό των περιστατικών στις χώρες όπου οι ενισχυτικές δόσεις είναι υποχρεωτικές σε σχέση με αυτές όπου είναι προαιρετικές. Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις, οι επσιτήμονες κατέληξαν ότι ο εμβολιασμός που γίνεται στην παιδική ηλικία μπορεί να προστατεύσει από τον τέτανο και τη διφθερίτιδα χωρίς να χρειάζεται ενισχυτική δόση.

Τελικά Πρέπει να Κάνουμε Ενισχυτικές Δόσεις;

Το ερώτημα σχετικά με τη χρησιμότητα των ενισχυτικών δόσεων δεν μπορεί να απαντηθεί αποκλειστικά εξετάζοντας τη συχνότητα των περιστατικών. Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης βασίστηκαν αποκλειστικά σε χώρες όπου ο εμβολιασμός είναι υποχρεωτικός στην παιδική ηλικία. Επιπλέον, παράγοντες όπως ο αριθμός των βακτηρίων στο περιβάλλον, η αντιμετώπιση των τραυμάτων και τα μέτρα υγιεινής μπορεί να επηρεάσουν τα περιστατικά των παραπάνω παθήσεων.

Η ανοσία από τα αντισώματα που παράγονται μετά τη χορήγηση του εμβολίου μπορεί να διατηρηθεί για αρκετά χρόνια. Σταδιακά, ωστόσο, τα επίπεδα των αντισωμάτων μειώνεται και φτάνουν σε επίπεδα που πιθανώς δεν αρκούν για να προστεταυτεί ο οργανισμός σε μία λοίμωξη. Η παραπάνω έρευνα σίγουρα δημιουργεί αμφιβολίες σχετικά με τη χρησιμότητα των ενισχυτικών δόσεων στο εμβόλιο του τετάνου. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνουν και άλλες, πιο λεπτομερείς έρευνες που θα εξετάσουν αν ο αρχικός εμβολιασμός στην παιδική ηλικία προσφέρει επαρκή προστασία για τον τέτανο εφ’ όρου ζωής.

Αν έχετε ερωτήσεις σχετικά με το εμβόλιο του τετάνου και της διφθερίτιδας, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.

Βιβλιογραφία: Harvard Health

Φωτογραφία: Sheila Sund