Το λεμφικό σύστημα είναι ένα δίκτυο οργάνων και ιστών που βοηθούν στην υποστήριξη της ανοσίας. Οι λεμφαδένες είναι μικρές δομές που δρουν ως φίλτρα στο σύστημα αυτό. Ο ρόλος τους είναι να παγιδεύουν και να καταστρέφουν τους ιούς και τα βακτήρια πριν τα παθογόνα αυτά καταφέρουν να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος.

Οι λεμφαδένες βρίσκονται σε διάφορες περιοχές του οργανισμού, όπως ο λαιμός (τραχηλική περιοχή). Οι λεμφαδένες στην περιοχή αυτή λέγονται τραχηλικοί λεμφαδένες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθεί διόγκωση των τραχηλικών λεμφαδένων. Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε τα περισσότερα αίτια της διόγκωσης αυτής, καθώς και τις θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπισή της.

Συμπτώματα

Οι τραχηλικοί λεμφαδένες βρίσκονται στα πλάγια του λαιμού. Έχουν συνήθως πολύ μικρό μέγεθος και, όταν η διάμετρός τους ξεπεράσει το 1 εκατοστό, θεωρούμε ότι έχουν διογκωθεί.

Οι τραχηλικοί λεμφαδένες βρίσκονται βαθιά εκατέρωθεν του λαιμού. Αυτός είναι και ο λόγος που οι περισσότεροι άνθρωποι που δεν έχουν ιατρική εκπαίδευση δεν μπορούν να ψηλαφίσουν τους αδένες αυτούς, ακόμα και όταν είναι διογκωμένοι. Ο γιατρός μπορεί, ωστόσο, να ανιχνεύσει μεταβολή στο μέγεθός τους με την κατάλληλη εξέταση ψηλάφησης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ασθενείς με διογκωμένους τραχηλικούς λεμφαδένες μπορεί να παρουσιάσουν άλγος και οίδημα στην περιοχή του λαιμού.

Αίτια

Διάφορες παθήσεις μπορεί να προκαλέσουν διόγκωση των τραχηλικών λεμφαδένων. Καθένα από τα αίτια αυτά χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένα συμπτώματα.

Ορισμένα πιθανά αίτια των διογκωμένων λεμφαδένων περιλαμβάνουν:

Λοιμώξεις

Οι λοιμώξεις αποτελούν ένα από τα συχνότερα αίτια των διογκωμένων λεμφαδένων οπουδήποτε στον οργανισμό.

Όταν υπάρχει λοίμωξη σε ένα συγκεκριμένο σημείο του οργανισμού, οι λεμφαδένες της περιοχής αυτής προσελκύουν αρκετά λευκά αιμοσφαίρια. Τα λευκά αιμοσφαίρια στη συνέχεια ξεκινούν να καταστρέφουν τα παθογόνα που ευθύνονται για τη λοίμωξη.

Η συσσώρευση των λευκών αιμοσφαιρίων στους λεμφαδένες είναι αυτή που προκαλεί τη διόγκωσή τους.

Ορισμένες κοινές λοιμώξεις που μπορεί να προκαλέσουν διόγκωση των λεμφαδένων περιλαμβάνουν:

  • Το κοινό κρυολόγημα
  • Τη λοίμωξη από στρεπτόκοκκο
  • Την αμυγδαλίτιδα
  • Τις ωτίτιδες
  • Τις λοιμώξεις των οδόντων

Άλλα συμπτώματα που σχετίζονται με συγκεκριμένες λοιμώξεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Πονόλαιμο
  • Βήχα
  • Ωταλγία
  • Πυρετό
  • Αίσθημα κόπωσης

Οι διογκωμένοι λεμφαδένες που αποδίδονται σε κάποια λοίμωξη είναι συνήθως επώδυνοι στο άγγιγμα. Ωστόσο, επανέρχονται στο φυσιολογικό τους μέγεθος μετά την αποδρομή της λοίμωξης.

Καρκίνος

Σπανιότερα, οι διογκωμένοι τραχηλικοί λεμφαδένες μπορεί να αποτελούν ένδειξη καρκίνου. Οι μορφές καρκίνου που επηρεάζουν τους λεμφαδένες λέγονται λεμφώματα. Οι καρκίνοι αυτοί προκαλούν συνήθως οίδημα των λεμφαδένων σε περισσότερα από ένα σημεία του οργανισμού.

Υπάρχουν δύο είδη λεμφωμάτων: το λέμφωμα Hodgkin και το λέμφωμα μη-Hodgkin. Το λέμφωμα μη-Hodgkin μπορεί να εμφανιστεί σε οποιουσδήποτε λεμφαδένες του οργανισμού ενώ το λέμφωμα Hodgkin εμφανίζεται συνήθως στο λαιμό, στο θώρακα ή στις μασχάλες.

Τα δύο παραπάνω είδη λεμφώματος έχουν αρκετά κοινά συμπτώματα τα οποία περιλαμβάνουν:

  • Διογκωμένους λεμφαδένες
  • Πυρετό
  • Ανεξήγητη απώλεια βάρους
  • Αίσθημα κόπωσης

Αν παρουσιάστε οποιοδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα σε συνδυασμό με διογκωμένους λεμφαδένες επισκεφθείτε τον γιατρό σας για περαιτέρω διερεύνηση. Το λέμφωμα Hodgkin μπορεί να αντιμετωπιστεί αν διαγνωστεί εγκαίρως και χορηγηθεί θεραπεία όσο ακόμα βρίσκεται στα πρώιμα στάδια.

Το λέμφωμα μη-Hodgkin δεν αντιμετωπίζεται εύκολα, ωστόσο αυτό αποδίδεται συνήθως στην καθυστερημένη διάγνωσή του.

Λοίμωξη από HIV

Ο ιός HIV μπορεί να προκαλέσει αρκετά συχνά διόγκωση των λεμφαδένων. ΟΙ λεμφαδένες διογκώνονται συχνότερα στα πρώιμα ή «οξέα» στάδια της λοίμωξης από HIV, όταν ο οργανισμός ξεκινά να αντιμετωπίζει τη λοίμωξη.

Ο ιός HIV μπορεί να προκαλέσει διόγκωση των λεμφαδένων σε οποιοδήποτε σημείο του οργανισμού, ωστόσο επηρεάζει συχνότερα τους τραχηλικούς λεμφαδένες.

Μία έρευνα του 2016 εξέτασε τις ανωμαλίες των λεμφαδένων σε 100 ασθενείς με HIV και διογκωμένους λεμφαδένες. Το 60% των εθελοντών είχε διογκωμένους τραχηλικούς λεμφαδένες.

Ορισμένα άλλα συμπτώματα της λοίμωξης από HIV περιλαμβάνουν:

  • Απώλεια βάρους
  • Νυχτερινή εφίδρωση
  • Μυαλγίες
  • Πυρετό
  • Αίσθημα κόπωσης
Ανεπιθύμητες Ενέργειες Φαρμάκων

Αν και αυτό παρατηρείται σπάνια, η διόγκωση των λεμφαδένων μπορεί να αποτελεί ανεπιθύμητη ενέργεια ενός φαρμάκου. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να διογκωθεί οποιοσδήποτε λεμφαδένας, μεταξύ των οποίων και οι τραχηλικοί.

Τα αντισπασμωδικά και τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα είναι αυτά που ενοχοποιούνται συχνότερα για τη διόγκωση των λεμφαδένων.

Διάγνωση

Ο γιατρός μπορεί να διαπιστώσει την παρουσία των διογκωμένων τραχηλικών λεμφαδένων μέσω ψηλάφησης του λαιμού. Συχνά, μπορεί να χρειάζονται επιπλέον εξετάσεις για να διαπιστωθεί το μέγεθος των λεμφαδένων ή αν υπάρχει διόγκωση και σε άλλους λεμφαδένες.

Η διάγνωση του αιτίου της διόγκωσης συχνά είναι δύσκολη. Προκειμένου να διευκολυνθεί η διάγνωση, ο γιατρός θα ρωτήσει τον ασθενή σχετικά με τα συμπτώματά του και θα εξετάσει το ατομικό του ιστορικό. Μπορεί να ζητήσει επίσης εξετάσεις όπως:

  • Εξετάσεις αίματος
  • Καλλιέργεια
  • Αξονική τομογραφία
  • Ακτινογραφία

Αν θεωρεί ότι αυτό είναι απαραίτητο, ο γιατρός μπορεί να κάνει επίσης βιοψία στους τραχηλικούς λεμφαδένες για να εξετάσει αν υπάρχουν νεοπλασματικά κύτταρα.

Θεραπεία

Η θεραπεία των διογκωμένων λεμφαδένων διαφέρει ανάλογα με το αίτιό τους.

Λοιμώξεις

Όπως προαναφέρθηκε, οι διογκωμένοι λεμφαδένες αποδίδονται συνήθως σε κάποια λοίμωξη. Στην περίπτωση αυτή, επιστρέφουν στο φυσιολογικό τους μέγεθος μετά την αποδρομή της λοίμωξης.

Οι διογκωμένοι λεμφαδένες συνήθως δεν χρειάζονται θεραπεία, εκτός αν είναι επώδυνοι. Ωστόσο, αν τα συμπτώματα είναι ενοχλητικά για τον ασθενή, μπορούν να χορηγηθούν οι ακόλουθες θεραπείες:

  • Εφαρμογή ζεστής κομπρέσας για την αντιμετώπιση του άλγους
  • Λήψη ΜΣΑΦ για τον περιορισμό της δυσφορίας
  • Αρκετή ξεκούραση η οποία βοηθά τον οργανισμό να αντιμετωπίσει τη λοίμωξη

Αν τα συμπτώματα παραμείνουν παρά τις παραπάνω θεραπείες, επισκεφθείτε τον γιατρό σας. Ο τελευταίος θα χορηγήσει πιθανώς αντιβιοτικά για την αντιμετώπιση της λοίμωξης.

Καρκίνος

Η θεραπεία του λεμφώματος Hodgkin ή μη-Hodgkin εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως:

  • Το είδος του λεμφώματος
  • Το στάδιο του καρκίνου
  • Τη γενικότερη υγεία του ασθενούς

Οι θεραπείες που χορηγούνται συχνότερα περιλαμβάνουν:

  • Χημειοθεραπεία
  • Ακτινοθεραπεία
  • Ανοσοθεραπεία
Λοίμωξη από HIV

Οι ασθενείς με λοίμωξη από HIV λαμβάνουν συνήθως αντιρετροϊκά φάρμακα για τον περιορισμό της δραστηριότητας του ιού. Τα φάρμακα αυτά περιορίζουν τους πληθυσμούς του ιού στο αίμα και τα σωματικά υγρά.

Πότε Πρέπει να Επισκεφθείτε τον Γιατρό

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι διογκωμένοι τραχηλικοί λεμφαδένες αποτελούν ένδειξη ότι ο οργανισμός αντιμετωπίζει μία λοίμωξη. Συνήθως δεν χρειάζεται να χορηγηθεί θεραπεία, καθώς οι λεμφαδένες επανέρχονται στο φυσιολογικό τους μέγεθος μετά την αποδρομή της λοίμωξης.

Αν, ωστόσο δεν έχετε κανένα άλλο σύμπτωμα λοίμωξης εκτός από τους διογκωμένους λεμφαδένες, θα πρέπει να επισκεφθείτε άμεσα τον γιατρό σας καθώς η διόγκωση μπορεί αν αποδίδεται σε άλλα αίτια, όπως ο καρκίνος ή η λοίμωξη από HIV.

Τα ακόλουθα συμπτώματα χρήζουν άμεσης επίσκεψης στον γιατρό σας:

  • Άλγος και οίδημα που διαρκεί αρκετές ημέρες
  • Συμπτώματα όπως πυρετός, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή αίσθημα κόπωσης
  • Σκληροί και ανώδυνοι διογκωμένοι τραχηλικοί λεμφαδένες
  • Ταχεία αλλαγή στο μέγεθος των λεμφαδένων
  • Διόγκωση στους λεμφαδένες αρκετών περιοχών του οργανισμού