Σύμφωνα με τελευταία δεδομένα, μία διαταραχή του ύπνου που λέγεται διαταραχή της συμπεριφοράς του ύπνου REM συνδέεται με τη νόσο του Parkinson. Τι χαρακτηρίζει όμως την παραπάνω διαταραχή του ύπνου; Μπορεί η παρουσία της να αποτελεί προγνωστικό δείκτη για την εμφάνιση της νόσου του Parkinson;

Η νόσος του Parkinson είναι μία νευρολογική νόσος που επηρεάζει την κινητικότητα του ασθενούς και αυξάνει τον κίνδυνο άλλων νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως η νόσος Alzheimer.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη τα αίτια της νόσου του Parkinson, ωστόσο έχουν ταυτοποιηθεί ορισμένοι παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Σε αυτούς περιλαμβάνονται η ηλικία, το φύλο, καθώς και ορισμένοι γενετικοί παράγοντες. Ωστόσο, η ταυτοποίηση των ασθενών που θα παρουσιάσουν κάποια στιγμή τη νόσο αποτελεί ακόμα πρόκληση.

Μία ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο McGill στον Καναδά θέλησε να διερευνήσει αν ένας συγκεκριμένος παράγοντας, η διαταραχή συμπεριφοράς του ύπνου REM, μπορεί να αποτελεί προγνωστικό παράγοντα του κινδύνου.

Η διαταραχή αυτή εμφανίζεται κατά τη φάση REM του ύπνου, κατά την οποία ο οργανισμός ουσιαστικά παραλύει. Αυτό γίνεται για να μην μπορεί το άτομο να κάνει τις κινήσεις από ένα όνειρο που βλέπει, γεγονός που προστατεύει τόσο τον ίδιο όσο και τους άλλους.

Οι ασθενείς με τη διαταραχή συμπεριφοράς του ύπνου REM δεν παρουσιάζουν την παραπάνω παράλυση με αποτέλεσμα να επαναλαμβάνουν τις κινήσεις από τα όνειρα που βλέπουν, χωρίς ωστόσο να έχουν επίγνωση αυτής της κατάστασης.

Προηγούμενες έρευνες είχε παρατηρήσει ότι οι ασθενείς με την παραπάνω διαταραχή παρουσιάζουν τελικά νόσο του Parkinson. Οι επιστήμονες της παρούσας έρευνας θέλησαν να διερευνήσουν επομένως αν μπορεί να αποτελέσει ακριβή προγνωστικό παράγοντα για τη νόσο του Parkinson.

Όπως δήλωσε ο Δρ Ρον Ποστούμα, επικεφαλής της έρευνας, αν αποδειχθεί ότι η διαταραχή αυτή είναι καλός προγνωστικός παράγοντας για την εμφάνισης νόσου του Parkinson, θα μπορούμε να ταυτοποιήσουμε ταχύτερα τους ασθενείς που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο και να τους χορηγήσουμε θεραπείες που καθυστερούν ή προλαμβάνουν την εμφάνιση της νόσου.

Η Διαταραχή του Ύπνου στην Εκτίμηση του Κινδύνου

Για να εκτιμήσουν την ισχύ της σύνδεσης ανάμεσα στις δύο παθήσεις, οι ερευνητές, οι παρατηρήσεις των οποίων δημοσιεύτηκαν στο Brain: A Journal of Neurology, εξέτασαν 1280 εθελοντές με τη διαταραχή συμπεριφοράς του ύπνου REM.

Εξετάστηκαν οι γνωστικές λειτουργίες των εθελοντών, η κινητικότητά τους και η αισθητικότητά τους για σχεδόν 12 χρόνια. Στο τέλος της έρευνας, το 73.5% των εθελοντών είχε παρουσιάσει νόσο του Parkinson.

Επιπλέον, οι εθελοντές που ξεκίνησαν να παρουσιάζουν κινητικά προβλήματα στη διάρκεια της έρευνας, είχαν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο να παρουσιάσουν νόσο του Parkinson ή σχετιζόμενες με αυτή παθήσεις, όπως η άνοια με σωμάτια Lewy.

Υψηλό κίνδυνο διέτρεχαν επίσης οι εθελοντές που παρουσίασαν έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών ή διαταραχές της όσφρησης.

Τα παραπάνω ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η παρουσία της διαταραχής συμπεριφοράς του ύπνου REM αποτελεί ισχυρό προγνωστικό παράγοντα για τη νόσο του Parkinson. Επιπλέον, καθώς οι ερευνητές έκαναν την έρευνα σε διάφορα κέντρα της Βόρειας Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας, τα αποτελέσματά της αφορούν αρκετούς διαφορετικούς πληθυσμούς.

Ένας Φτηνότερος, Ταχύτερος Τρόπος Εκτίμησης

Αντίθετα με τη συνήθη μέθοδο για την εκτίμηση του κινδύνου νόσου του Parkinson, που λέγεται απεικόνιση του μεταφορέα ντοπαμίνης, η μέθοδος εκτίμησης που εξετάστηκε στην παρούσα μελέτη είναι φτηνή και εύκολη.

Η απεικόνιση του μεταφορέα ντοπαμίνης, όπως εξηγεί ο Δρ Ποστούμα και οι συνεργάτες του, εκτιμά την ακεραιότητα του ντοπαμινεργικού συστήματος, η οποία τυπικά εκπίπτει στον παρκινσονισμό και τη νόσο του Parkinson. Ωστόσο, η εξέταση αυτή είναι ιδιαίτερα σύνθετη και ακριβή. Αντιθέτως, η μέθοδος εκτίμησης που εξετάστηκε από την παρούσα μελέτη είναι τόσο ταχεία όσο και φτηνή.

«Επιβεβαιώσαμε ότι οι ασθενείς με διαταραχή συμπεριφοράς του ύπνου REM διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο εμφάνισης νόσου του Parkinson και ταυτοποιήσαμε αρκετούς ισχυρούς προγνωστικούς παράγοντες για την πορεία της νόσου», είπε ο Δρ Ποστούμα.

Φωτογραφία: Michael Cory