Πριν από περίπου 4 χρόνια, ένα αγόρι 14 ετών, ο Κάμερον Γκόσλινγκ πέθανε μετά από βουτιά στο ψυχρό νερό του ποταμού Wear σε μία μέρα με έντονη ζέστη. Δυστυχώς, ο θάνατος του παιδιού αυτού δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό. Εκατοντάδες άνθρωποι πεθαίνουν παγκοσμίως ως αποτέλεσμα της αιφνιδίας εισόδου σε ψυχρό νερό. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι άνδρες ηλικίας κάτω των 30 και, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι καλοί κολυμβητές.

Τη δεκαετία του 1980, οι Φράνκ Γκόλντεν και Μάικ Τίπτον χρησιμοποίησαν τον όρο “cold shock” για να περιγράψουν την αντίδραση που προκαλεί στον οργανισμό μία βουτιά σε ψυχρό νερό. Εκείνη την εποχή, οι περισσότεροι επιστήμονες, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αλλά και το κοινό, πίστευαν ότι η αιτιία θανάτου ήταν η υποθερμία, μία λανθασμένη, όπως αποδείχθηκε, αντίληψη που ξεκίνησε στην καταστροφή του Τιτανικού. Ωστόσο η υποθερμία χρειάζεται σχεδόν 30 λεπτά μέχρι να προκαλέσει το θάνατο επομένως δεν μπορεί να εξηγήσει την ταχεία παράλυση που παρατηρείται σε αυτούς που πεθαίνουν από “cold water shock” σε λίγα λεπτά.

Ερευνητές από το Institute of Naval Medicine στο Πανεπιστήμιο του Surrey και του Portsmuth έδειξαν ότι η αιφνίδια είσοδος σε ψυχρό νερό προκαλεί μία απόκριση ασθμαίνουσας αναπνοής και ανεξέλεγκτο υπεραερισμό. Η επακόλουθη απώλεια ελέγχου της αναπνοής αυξάνει την πιθανότητα εισρόφησης του 1.5 λίτρου που χρειάζεται για να επέλθει πνιγμός. Ταυτοχρόνως, η ταχεία είσοδος σε ψυχρό νερό επιβαρύνει σημαντικά τη λειτουργία της καρδιάς, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες.

Συμβουλές για την Πρόληψη του “Cold Water Shock”

Ευτυχώς, υπάρχουν τρόποι να μειωθεί ο κίνδυνος θανάτου από το cold water shock. Έξι τρίλεπτες αργές είσοδοι στο ψυχρό νερό, με το κεφάλι έξω από το νερό μειώνουν κατά 50% τον κίνδυνο του cold water shock και αυξάνουν την πιθανότητα να να μην επηρεαστεί η αναπνοή, αποφεύγοντας έτσι τον πνιγμό.

Η αντίδραση του οργανισμού στο ψυχρό νερό σχετίζεται με την επιφάνεια του δέρματος που εκτίθεται στο νερό και το ρυθμό αλλαγής της θερμοκρασίας του σώματος. Οι παραπάνω δύο παράγοντες μπορούν να περιοριστούν με τη χρήση ειδικού μαγιώ, ρίχνοντας νερό στο δέρμα για να αποφευχθεί η αιφνίδια αλλαγή στη θερμοκρασία και αποφεύγοντας την ταχεία είσοδο στο ψυχρό νερό.

Δυστυχώς, σχεδόν οι μισοί από αυτούς που κατέληξαν από cold water shock δεν είχαν καν πρόθεση να μπουν στο νερό. Επομένως, τι μπορείτε να κάνετε αν βρεθείτε απότομα μέσα σε κρύο νερό;

Το cold water shock υποχωρεί όταν οι υποδοχείς του κρύου στο δέρμα προσαρμοστούν στη χαμηλότερη θερμοκρασία. Η διαδικασία αυτή χρειάζεται περίπου 1 λεπτό στους περισσότερους ανθρώπους. Κατά τη διάρκεια αυτή και μέχρι να επανέλθει η αναπνοή, πρέπει να προσπαθήσετε να παραμείνετε ακίνητοι, να κρατηθείτε από κάτι ή να επιπλεύσετε. Ωστόσο, το cold water shock ενεργοποιεί την αντίδραση fight-or-flight και επομένως σας δημιουργεί επιθυμία για ταχεία κίνηση. Είναι σημαντικό να αντιμετωπίσετε την παραπάνω επιθυμία και να κρατήσετε το στόμα σας έξω από το νερό μέχρι να επανακτήσετε τη φυσιολογική σας αναπνοή.

Βιβλιογραφία: The Conversation