Καθώς το μέσο όρο ηλικίας του παγκοσμίου πληθυσμού αυξάνεται συνεχώς, όλο και περισσότεροι ασθενείς χρησιμοποιούν ένα συνδυασμό φαρμάκων για την αντιμετώπιση πολλαπλών νόσων. Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αλληλεπιδράσεις και ανεπιθύμητες ενέργειες που αρκετοί δεν γνωρίζουμε.

Όπως είναι γνωστό, τα φάρμακα δεν αλληλεπιδρούν μόνο μεταξύ τους, αλλά και με διάφορα τρόφιμα ή ποτά, καθώς και αρκετά βότανα.

Ακολουθούν 6 αρκετά σημαντικές αλληλεπιδράσεις που πρέπει όλοι να γνωρίζουμε:

Στατίνες και Χυμός Γκρέιπφρουτ

Αρκετοί ασθενείς λαμβάνουν στατίνες για την πρόληψη του εμφράγματος του μυοκαρδίου και του εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι στατίνες αποτελούν το φάρμακο εκλογής για τη ρύθμιση της χοληστερόλης, ωστόσο δεν είναι στείρες αλληλεπιδράσεων με άλλα φάρμακα ή τρόφιμα. Μία από τις σημαντικότερες αλληλεπιδράσεις τους είναι αυτή που έχουν ορισμένες στατίνες με το χυμό γκρέιπφρουτ.

Οι ασθενείς που διαγιγνώσκονται με υψηλή χοληστερόλη συχνά κάνουν αλλαγές στον τρόπο ζωής τους, οι οποίες περιλαμβάνουν αύξηση της ποσότητας φρούτων και λαχανικών στη διατροφή. Αν και αυτό είναι κάτι επιθυμητό, είναι σημαντικό να γνωρίζουν ότι ο χυμός γκρέιπφρουτ μπορεί να επιβραδύνει τη διάσπαση των στατινών στον οργανισμό, με αποτέλεσμα να αυξάνονται τα επίπεδά τους στο αίμα και κατά συνέπεια οι ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με αυτές.

Βαρφαρίνη και πράσινα φυλλώδη λαχανικά

Η βαρφαρίνη, ένα φάρμακο που χρησιμοποιείται για την πρόληψη και θεραπεία των αιματικών θρόμβων, είναι ένα από τα πλέον συχνά συνταγογραφούμενα φάρμακα. Οι ασθενείς που λαμβάνουν βαρφαρίνη πρέπει να κάνουν συχνά εξετάσεις αίματος για να βεβαιωθούν ότι παίρνουν τη σωστή δόση για την πάθησή τους. Μία αλληλεπίδραση του φαρμάκου αυτού αφορά τη βιταμίνη Κ.

Τα συμπληρώματα και τα τρόφιμα που περιέχουν βιταμίνη Κ, όπως για παράδειγμα τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και το πράσινο τσάι, μπορούν να περιορίσουν τις δράσεις της βαρφαρίνης καθώς επιταχύνουν την απομάκρυνσή της από τον οργανισμό. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να παρουσιαστούν σοβαρές επιπτώσεις στους ασθενείς που λαμβάνουν το παραπάνω φάρμακο, όπως για παράδειγμα αυξημένος κίνδυνος εγκεφαλικών επεισοδίων ή εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης. Ενημερώστε τον γιατρό σας αν κάνετε αλλαγές στη διατροφή σας έτσι ώστε να προσαρμόσει τη δόση της βαρφαρίνης κατάλληλα.

Αντικαταθλιπτικά και ιβουπροφαίνη

Η λήψη μίας τάξης φαρμάκων που ονομάζονται εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης, όπως η σιταλοπράμη, σε συνδυασμό με αντιφλεγμονώδη αναλγητικά, όπως η ιβουπροφαίνη, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εσωτερικής αιμορραγίας. Η αιμορραγία αυτή εντοπίζεται συνήθως στο στόμαχο και τα συμπτώματα περιλαμβάνουν μέλαινες κενώσεις, στομαχικές κράμπες, αίσθημα κόπωσης, έμετο με αίμα και αίσθημα ζαλάδας ή ίλιγγο.

Οι ανεπιθύμητες αυτές ενέργειες μπορούν να αποφευχθούν με έναν αναστολέα της γαστρικής αντλίας πρωτονίων, όπως η λανσοπραζόλη. Είναι σημαντικό να σημειωθεί, ωστόσο, ότι ορισμένα προστατευτικά φάρμακα για το στόμαχο μπορούν επίσης να αλληλεπιδράσουν με τα αντικαταθλιπτικά, επομένως είναι σημαντικό να επιλεγεί το σωστό φάρμακο.

Μετρονιδαζόλη και αλκοόλ

Η μετρονιδαζόλη είναι ένα αντιβιοτικό που χρησιμοποιείται πολύ συχνά, ιδιαίτερα για τις λοιμώξεις των οδόντων. Αν και ο φαρμακοποιός μπορεί συχνά να σας τονίσει ότι δεν πρέπει να πίνετε αλκοόλ όταν λαμβάνετε αντιβιοτική θεραπεία, η συμβουλή αυτή είναι ακόμα σημαντικότερη για τη μετρονιδαζόλη.

Η κατανάλωση αλκοόλ κατά την περίοδο που λαμβάνετε μετρονιδαζόλη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή ναυτία και έμετο. Τα αλκοόλ πρέπει γενικά να αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της αντιβιοτικής αγωγής με μετρονιδαζόλη καθώς και για 2 ημέρες μετά το πέρας αυτής. Αυτό γίνεται για να βεβαιωθείτε ότι το φάρμακο έχει απομακρυνθεί τελείως από τον οργανισμό.

Βαλσαμόχορτο (St John’s Wort) και αντισυλληπτικό χάπι

Το βαλσαμόχορτο είναι ένα βότανο που χρησιμοποιείται αρκετά σήμερα στη θεραπεία των συμπτωμάτων της ήπιας κατάθλιψης. Ορισμένοι πιστεύουν ότι επείδη είναι βότανο, δεν ενέχει κινδύνους. Η πεποίθηση αυτή ωστόσο, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Το βαλσαμόχορτο είναι ένα παράδειγμα επαγωγέα ενζύμου, μίας ουσίας δηλαδή που επιταχύνει τη διάσπαση μίας άλλης χημικής ουσίας. Ενισχύοντας τη διάσπαση του άλλου φαρμάκου σε ταχύτερο ρυθμό απ’ότι συνήθως, η αποτελεσματικότητα του τελευταίου φαρμάκου φθίνει.

Αν και το βαλσαμόχορτο έχει αυτή την επίδραση σε αρκετά φάρμακα, ένα από τα σημαντικότερα που επηρεάζονται με τον τρόπο αυτό είναι το αντισυλληπτικό χάπι. Το βαλσαμόχορτο μειώνει την αποτελεσματικότητα του χαπιού, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πιθανότητα εγκυμοσύνης.

Συμπληρώματα ασβεστίου και άλλα φάρμακα

Με την ηλικία, τα οστά αποδυναμώνονται, επομένως αρκετοί ηλικιωμένοι πρέπει να λάβουν συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D, προκειμένου να ενισχύσουν την οστική τους υγεία και να προλάβουν τα κατάγματα. Αν και τα προϊόντα αυτά προσφέρουν οφέλη σε αρκετούς ασθενείς, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι μπορεί να επηρεάσουν την απορρόφηση άλλων φαρμάκων. Τα φάρμακα που επηρεάζονται περισσότερο είναι τα φάρμακα για την ελονοσία, ορισμένα αντιβιοτικά και τα φάρμακα για τον υποθυρεοειδισμό.

Για τα περισσότερα φάρμακα, η αλληλεπίδραση αυτή μπορεί να ξεπεραστεί αν έχει περάσει λίγος χρόνος από τη λήψη του συμπληρώματος μέχρι τη λήψη του επομένου φαρμάκου. Ένα διάστημα 2-6 ωρών είναι συνήθως αρκετό.

Σημαντικό!

Αν παίρνετε οποιοδήποτε από τα φάρμακα που αναφέρονται σε αυτό το άρθρο μην σταματήσετε τη λήψη τους αν δεν επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας. Η απότομη διακοπή ενός φαρμάκου μπορεί να έχει σημαντικότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από αυτές που αναφέρονται στο παρόν άρθρο.

Βιβλιογραφία: The Conversation