Αν στο παρελθόν είχατε νεφρολιθίαση (πέτρες στα νεφρά), το πιθανότερο είναι ότι γνωρίζετε ότι είναι μία επίπονη νόσος και θα κάνατε ό,τι είναι δυνατό για να αποφύγετε μία επανεμφάνισή της. Η νεφρολιθίαση είναι συχνότερη στους άνδρες από τις γυναίκες και, στους μισούς περίπου ασθενείς με ιστορικό της νόσου, θα εμφανιστεί εκ νέου νεφρολιθίαση μέσα στα επόμενα 10-15 χρόνια, αν δεν λάβουν μέτρα πρόληψης.

Από πού προέρχονται οι νεφρόλιθοι;

Οι νεφρόλιθοι σχηματίζονται όταν αυξάνεται η συγκέντρωση ορισμένων χημικών ουσιών, όπως το ασβέστιο, το οξαλικό και το ουρικό οξύ, με αποτέλεσμα να σχηματίζονται κρύσταλλοι στους νεφρούς. Οι κρύσταλλοι αυτοί αυξάνονται προοδευτικά σε μέγεθος και τελικά σχηματίζουν «πέτρες». Το 80-85% των νεφρόλιθων αποτελούνται από ασβέστιο. Οι υπόλοιποι είναι απλά πέτρες ουρικού οξέος, οι οποίες σχηματίζονται σε ασθενείς με χαμηλό pH ούρων.

Μετά το σχηματισμό τους στους νεφρούς, μπορούν να μετατοπιστούν και να εισέλθουν στον ουρητήρα, αποκλείοντας τη ροή των ούρων. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εμφανίζεται έντονο άλγος με εντόπιση στη μία πλευρά του σώματος μεταξύ στομάχου και πλάτης, το οποίο συνοδεύεται συχνά από αιματουρία (αίμα στα ούρα), ναυτία και έμετο. Καθώς οι πέτρες διέρχονται μέσω του ουρητήρα προς την ουροδόχο κύστη, μπορεί να προκαλέσουν συχνοουρία, πίεση στην κύστη ή άλγος στη βουβωνική χώρα.

Αν παρουσιάσετε οποιοδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα πρέπει να επισκεφθείτε άμεσα τον γιατρό σας. Αυτός θα χρειαστεί να κάνει ανάλυση ούρων, υπέρηχο νεφρών, ακτονογραφία κοιλίας ή αξονική τομογραφία για να επιβεβαιώσει την παρουσία των νεφρολίθων και να διαπιστώσει το μέγεθος και τον αριθμό τους.

Αφήστε τους νεφρόλιθους να περάσουν

Οι πέτρες τυπικά χρειάζονται μερικές εβδομάδες μέχρι να απομακρυνθούν, ανάλογα με τον αριθμό και το μέγεθός τους. Αναλγητικά φάρμακα που δεν χρειάζονται συνταγή, όπως η ιβουπροφαίνη, η ακεταμινοφαίνη και η ναπροξένη μπορούν να σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετε το άλγος μέχρι οι πέτρες να υποχωρήσουν. Ο γιατρός μπορεί επίσης να σας χορηγήσει έναν α-αποκλειστή, ένα φάρμακο δηλαδή που προκαλεί χαλάρωση των μυών του ουρητήρα και επιτρέπει στις πέτρες να διέλθουν ταχύτερα και με λιγότερο πόνο.

Αν ο πόνος είναι πολύ έντονος ή αν οι πέτρες είναι πολύ μεγάλες για να διέλθουν μέσω του ουρητήρα, μπορούν να αφαιρεθούν χειρουργικά με μία τεχνική που λέγεται λιθοτριψία. Στην επέμβαση αυτή, ένα μικρό ενδοσκόπιο (ένα μηχάνημα που αποτελείται από μία μικρή κάμερα και εργαλεία στην άκρη ενός μακριού σωλήνα) διέρχεται μέσω της ουροδόχου κύστεως και του ουρητήρα ενώ στον ασθενή έχει γίνει γενική αναισθησία. Ένα λέιζερ διασπά τις πέτρες οι οποίες στη συνέχεια απομακρύνονται.

Τι μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε το σχηματισμό νεφρολίθων;

Αν και η νερφολιθίαση είναι μία αρκετά συχνή πάθηση και παρουσιάζει υποτροπές, υπάρχουν μερικοί απλοί τρόποι για την πρόληψή τους. Ακολουθούν 5 συμβουλές για τον παραπάνω σκοπό:

  1. Πίνετε αρκετό νερό. Μία μετα-ανάλυση του 2015 από το National Kidney Foundation των ΗΠΑ διαπίστωσε ότι τα άτομα που παράγουν 2-2,5 λίτρα ούρων ημερησίως έχουν 50% μειωμένο κίνδυνο να παρουσιάσουν νεφρόλιθους σε σχέση με αυτούς που παράγουν μικρότερες ποσότητες. Προκειμένου να παραχθεί αυτή η ποσότητα χρειάζεται κατανάλωση περίπου 2 λίτρων νερού ημερησίως.
  2. Αποφύγετε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικά. Τα τρόφιμα αυτά, τα οποία περιλαμβάνουν το σπανάκι, το παντζάρι και τα αμύγδαλα, αυξάνουν τα επίπεδα των οξαλικών στον οργανισμό. Τρόφιμα με χαμηλότερες περιεκτικότητες, όπως η σοκολάτα και τα βατόμουρα θεωρούνται ασφαλή.
  3. Απολαύστε μερικά λεμόνια. Το κιτρικό, ένα άλας που βρίσκεται στο κιτρικό οξύ, προσδένεται στο ασβέστιο και προλαμβάνει τον σχηματισμό νεφρολίθων. Αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση 1/2 ποτηριού από χυμό λεμονιού διαλυμένο σε νερό ημερησίως, μπορεί να αυξήσει το κιτρικό των ούρων και να περιορίσει τον κίνδυνο νεφρολιθίασης.
  4. Προσοχή στο νάτριο. Μία διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε νάτριο μπορεί να προκαλέσει σχηματισμό νεφρολίθων καθώς αυξάνει την ποσότητα του ασβεστίου στα ούρα. Οι οδηγίες συνιστούν η κατανάλωση νατρίου να μην ξεπερνά τα 2.300mg την ημέρα. Αν το νάτριο σάς έχει προκαλέσει σχηματισμό νεφρολίθων στο παρελθόν, περιορίστε την κατανάλωσή του σε λιγότερο από 1500mg την ημέρα.
  5. Περιορίστε την κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών. Η αυξημένη κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών από τρόφιμα όπως το κρέας, τα αυγά και τα θαλασσινά, ενισχύει τα επίπεδα του ουρικού οξέος. Αν διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο νεφρολιθίασης, περιορίστε την καθημερινή κατανάλωση κρέατος αρκετά.

Βιβλιογραφία: Harvard Health