Είναι γνωστό ότι τα αντιπηκτικά και τα ισχυρά αναλγητικά, όπως για παράδειγμα τα οπιοειδή, μπορεί να έχουν απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές. Ωστόσο, αρκετά από τα φάρμακα που λαμβάνονται χωρίς συνταγή μπορεί επίσης να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες. Αν και οι τελευταίες εμφανίζονται σπάνια (λιγότερο από 1%), είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποιες είναι αυτές.

Αναστολείς του Μετατρεπτικού Ενζύμου της Αγγειοτενσίνης (ACE)

Οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης, όπως η καπτοπρίλη, η λισινοπρίλη και η ραμιπρίλη, είναι φάρμακα που χορηγούνται συνήθως για την αντιμετώπιση της υπέρτασης. Τα φάρμακα αυτά περιορίζουν την παραγωγή της αγγειοτενσίνης, μίας ουσίας που προκαλεί στένωση των αγγείων.

Η Σπάνια Ανεπιθύμητη Ενέργεια: Οι αναστολείς του ACE μπορεί να προκαλέσουν μία αντίδραση αλλεργικού τύπου που λέγεται αγγειοοίδημα. Το τελευταίο προκαλεί ένα υποδόριο οίδημα που εμφανίζεται ταχέως και μπορεί να προκαλέσει οίδημα του φάρυγγα και της γλώσσας με αποτέλεσμα να παρουσιαστεί δύσπνοια. Το αγγειοοίδημα μπορεί να εμφανιστεί επίσης στα βλέφαρα ή γύρω από το στόμα ή με κνίδωση στο στήθος.

Αντιδιαβητικά Φάρμακα

Η μετφορμίνη αποτελεί ένα από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται συχνότερα για την αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2. Το φάρμακο αυτό μειώνει την παραγωγή γλυκόζης στο ήπαρ, αυξάνει την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη και μειώνει την απορρόφηση γλυκόζης στο έντερο. Ορισμένες συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες της μετφορμίνης περιλαμβάνουν στομαχικές ενοχλήσεις και διάρροια, η συχνότητά των οποίων ωστόσο μειώνεται με τη χρόνια χρήση του φαρμάκου.

Η Σπάνια Ανεπιθύμητη Ενέργεια: Η μετφορμίνη μπορεί να προκαλέσει γαλακτική οξέωση, δηλαδή συσσώρευση γαλακτικού οξέος στο αίμα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε υποθερμία και μείωση της αρτηριακής πίεσης. Τα συμπτώματα της γαλακτικής οξέωσης περιλαμβάνουν μυαλγίες, σοβαρό κοιλιακό άλγος, ανεξήγητο αίσθημα κόπωσης και ταχύπνοια.

Στατίνες

Οι στατίνες, όπως η ατορβαστατίνη, η σιμβαστατίνη, η ροσουβαστατίνη και η λοβαστατίνη, χρησιμοποιούνται για τη μείωση της LDL ή «κακής» χοληστερόλης, ενώ έχει αποδειχθεί ότι περιορίζουν τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου, εγκεφαλικού επεισοδίου ή θανάτου. Ένα μικρό ποσοστό των ασθενών (10%) μπορεί να παρουσιάσει επίσης μυαλγίες, οι οποίες αν και δεν είναι έντονες οδηγούν τους ασθενείς σε διακοπή της θεραπείας.

Η Σπάνια Ανεπιθύμητη Ενέργεια: Οι στατίνες μπορεί να προκαλέσουν μία δυνητικά απειλητική για τη ζωή διάσπαση των μυϊκών κυττάρων, με αποτέλεσμα να επιβαρυνθούν οι νεφροί και να παρουσιαστεί νεφρική ανεπάρκεια.

Αναλγητικά που Χορηγούνται Χωρίς Συνταγή

Η ακεταμινοφαίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη, χορηγούνται συχνά για την αντιμετώπιση του πυρετού και της κεφαλαλγίας. Τα ΜΣΑΦ χορηγούνται επίσης σε αρκετές περιπτώσεις για την αντιμετώπιση του άλγους.

Οι Σπάνιες Ανεπιθύμητες Ενέργειες: Οι υψηλές καθημερινές δόσεις ακεταμινοφαίνης (πάνω από 3000mg) μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στο ήπαρ και ανεπάρκεια ήπατος. Η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της θεραπείας με ακεταμινοφαίνη μπορεί επίσης να επιβαρύνει το ήπαρ. Η μακροπρόθεσμη ή ακόμα και η βραχυπρόθεσμη χορήγηση των ΜΣΑΦ έχει συνδεθεί με πεπτικά έλκη, αιμορραγία στο στόμαχο, νεφρικά προβλήματα, υπέρταση και αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Φθοριοκινολόνες

Οι φθοριοκινολόνες, όπως η σιπροφλοξασίνη και η λεβοφλοξασίνη, είναι αντιβιοτικά που οι γιατροί χορηγούσαν αρκετά συχνά για την αντιμετώπιση της ιγμορίτιδας και των ουρολοιμώξεων. Προσφάτως, ωστόσο, χορηγούνται σπανιότερα, καθώς συνδέθηκαν με ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Οι Σπάνιες Ανεπιθύμητες Ενέργειες: Το 2008, το FDA των ΗΠΑ εξέδωσε μία ανακοίνωση προειδοποιώντας το κοινό για τις μη αναστρέψιμες ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορεί να προκαλέσουν οι φθοριοκινολόνες. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα φάρμακα αυτά μπορεί να προκαλέσουν ρήξη τενόντων, περιφερική νευροπάθεια ή βλάβες στην αορτή.

Πως να Αποφύγετε τους Κινδύνους

Αν ο γιατρός σας συστήσει οποιοδήποτε από τα παραπάνω φάρμακα ρωτήστε τον αν η χορήγησή τους είναι απαραίτητη και αν υπάρχουν κίνδυνοι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στις στατίνες, τα οφέλη υπερβαίνουν τους κινδύνους. Οι μυαλγίες μπορεί να είναι ενοχλητικές, ωστόσο ο κίνδυνο διάσπασης των μυϊκών κυττάρων και οι βλάβες στους νεφρούς είναι εξαιρετικά σπάνιες. Επιπλέον, η διακοπή των στατινών μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου. Οι ασθενείς που παρουσιάζουν μυαλγίες ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες από τις στατίνες πρέπει να συμβουλευτούν τον γιατρό τους για αλλαγή της στατίνης ή προσαρμογή της δόσης του φαρμάκου.

Τέλος, μην ξεχνάτε να επαγρυπνείτε για νέα συμπτώματα. Αν παρουσιάσετε συμπτώματα όπως κοιλιακό άλγος, δύσπνοια, κνίδωση, οίδημα ή κράμπες, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας άμεσα, καθώς μπορεί να είναι απαραίτητο να μεταβείτε στο νοσοκομείο.

Βιβλιογραφία: Harvard Health