Ο οργανισμός του ανθρώπου δεν μπορεί να συνθέσει βιταμίνη Β12, επομένως πρέπει να λάβουμε τη βιταμίνη αυτή από τη διατροφή μας. Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για το σχηματισμό του DNA και των ερυθρών αιμοσφαιρίων, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Καθώς η βιταμίνη Β12 παίζει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή των κυττάρων του αίματος, τα περισσότερα συμπτώματα ανεπάρκειας της συγκεκριμένης βιταμίνης συνδέονται με τη μείωση των υγιών κυττάρων αίματος. Τα κύτταρα αυτά είναι απαραίτητα για τη μεταφορά του οξυγόνου στους διάφορους ιστούς του οργανισμού και τη διατήρηση της υγείας των οργάνων.

Η ανεπάρκειας της βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει τόσο φυσικά όσο και ψυχικά συμπτώματα. Στο παρόν άρθρο, θα εξετάσουμε 11 κοινά συμπτώματα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 και τα αίτιά τους.

Τι είναι η Ανεπάρκεια Βιταμίνης Β12;

Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 επηρεάζει το 1.5-15% του πληθυσμού.

Μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα που επηρεάζουν τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία των ασθενών.

Αυτός είναι και ο λόγος που πρέπει να καταναλώνουμε τακτικά τρόφιμα που περιέχουν βιταμίνη Β12. Οι ενήλικες χρειάζονται περίπου 2.4 μικρογραμμάρια βιταμίνης Β12 καθημερινά.

Η βιταμίνη Β12 είναι μία υδατοδιαλυτή βιταμίνη που βρίσκεται στα ζωικά τρόφιμα, όπως:

  • Το κόκκινο κρέας
  • Τα πουλερικά
  • Τα αυγά
  • Τα γαλακτοκομικά
  • Τα ψάρια

Όσοι κάνουν χορτοφαγική ή vegan διατροφή πρέπει να λάβουν την απαραίτητη ποσότητα βιταμίνης Β12 από άλλες πηγές όπως τα ενισχυμένα δημητριακά, τα φυτικά γάλατα και το ψωμί.

Καθώς η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 έχει αρκετά κοινά συμπτώματα με διάφορες διατροφικές ανεπάρκειες, συχνά παραμένει αδιάγνωστη.

Επομένως είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα συμπτώματα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 έτσι ώστε να μπορούμε να τη διαγνώσουμε και να απευθυνθούμε στον γιατρό μας για καθοδήγηση.

1. Μυρμήγκιασμα στα Χέρια και τα Πόδια

Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει αίσθημα νυγμών στα χέρια και τα πόδια. Το σύμπτωμα αυτό εμφανίζεται γιατί η βιταμίνη παίζει σημαντικό ρόλο στο νευρικό σύστημα, επομένως η απουσία της μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στις νευρικές συνάψεις ή νευρικές βλάβες.

Στο νευρικό σύστημα, η βιταμίνη Β12 έχει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή της μυελίνης. Η τελευταία είναι μία επικάλυψη που προστατεύει τα νεύρα και διευκολύνει τη μετάδοση των σημάτων δια μέσου αυτών.

Οι ασθενείς που έχουν ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 παράγουν μειωμένες ποσότητες μυελίνης που δεν επαρκούν για να καλύψουν πλήρως τα νεύρα. Χωρίς την επικάλυψη αυτή, τα νεύρα μπορεί να υποστούν βλάβες.

Τα νεύρα που επηρεάζονται συχνότερα είναι αυτά που βρίσκονται στα χέρια και τα πόδια και λέγονται περιφερικά νεύρα. Οι βλάβες στα περιφερικά νεύρα μπορεί να προκαλέσουν μυρμήγκιασμα στις περιοχές αυτές.

2. Δυσκολία στο Περπάτημα

Σταδιακά, οι βλάβες στα περιφερικά νεύρα από την ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσουν κινητικά προβλήματα.

Το μούδιασμα που εμφανίζεται στα κάτω άκρα μπορεί να μην επιτρέπει στον ασθενή να μετακινηθεί χωρίς υποστήριξη. Μπορεί να εμφανιστεί επίσης μυϊκή αδυναμία και έκπτωση των αντανακλαστικών.

3. Ωχρότητα του Δέρματος

Το ωχρό ή κίτρινο δέρμα (ίκτερος) μπορεί να αποτελέσει σύμπτωμα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12.

Ο ίκτερος εμφανίζεται όταν ο οργανισμός δεν παράγει επαρκείς ποσότητες ερυθρών αιμοσφαιρίων. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια κυκλοφορούν κάτω από το δέρμα και προσδίδουν σε αυτό το φυσιολογικό του χρώμα. Χωρίς επαρκείς ποσότητες ερυθρών αιμοσφαιρίων, το δέρμα μπορεί να φαίνεται ωχρό.

Η βιταμίνη Β12 παίζει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Επομένως, η ανεπάρκεια της συγκεκριμένης βιταμίνης μπορεί να προκαλέσει μείωση του αριθμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων ή μεγαλοβλαστική αναιμία, η οποία συνδέεται με εμφάνιση ίκτερου.

Η μορφή αυτή της αναιμίας μπορεί επίσης να επηρεάσει τα ερυθρά αιμοσφαίρια, με αποτέλεσμα τα τελευταία να διασπώνται ταχύτερα. Όταν το ήπαρ διασπά τα ερυθρά αιμοσφαίρια, απελευθερώνει χολερυθρίνη. Η χολερυθρίνη είναι μία ουσία που προσδίδει στο δέρμα το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα που εμφανίζεται κατά τον ίκτερο.

4. Αίσθημα Κόπωσης

Η μεγαλοβλαστική αναιμία που αποδίδεται σε ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει αίσθημα κόπωσης.

Χωρίς επαρκείς ποσότητες ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρουν οξυγόνο στον οργανισμό, ο ασθενής με ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να νιώθει εξαιρετικά κουρασμένος.

5. Ταχυκαρδία

Η ταχυκαρδία μπορεί επίσης να αποτελεί σύμπτωμα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12.

Ο καρδιακός ρυθμός επιταχύνεται για να μπορέσει να εξισταθμίσει τις ανάγκες που δημιουργούνται από τον μειωμένο αριθμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Η αναιμία επιβαρύνει την καρδιά καθώς την αναγκάζει να αντλήσει μεγαλύτερη ποσότητα αίματος στον οργανισμό με μεγαλύτερη ταχύτητα. Η απόκριση αυτή ουσιαστικά διασφαλίζει ότι η ποσότητα οξυγόνου που βρίσκεται στο αίμα και φτάνει στα διάφορα όργανα είναι επαρκής.

6. Δύσπνοια

Η αναιμία που εμφανίζεται ως αποτέλεσμα της ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια. Η τελευταία συχνά συνδέεται με το μειωμένο αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και την ταχυκαρδία.

Αν παρουσιάσετε έντονη δύσπνοια πρέπει να επισκεφθείτε τον γιατρό σας άμεσα.

7. Άλγος στη Στοματική Κοιλότητα

Η βιταμίνη Β12 μπορεί να επηρεάσει τη στοματική υγεία. Ως αποτέλεσμα, η ανεπάρκεια της συγκεκριμένης βιταμίνης μπορεί να προκαλέσει τα ακόλουθα προβλήματα στο στόμα:

  • Γλωσσίτιδα, η οποία χαρακτηρίζεται από οίδημα, ερυθρότητα και λεία γλώσσα
  • Στοματικά έλκη
  • Αίσθημα καύσου στο στόμα

Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται γιατί η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 προκαλεί μείωση στην παραγωγή των ερυθρών αισμοφαιρίων, γεγονός που περιορίζει την ποσότητα του οξυγόνου που φτάνει στη γλώσσα.

8. Διαταραχές της Σκέψης

Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει διαταραχές της σκέψης, κάτι που περιγράφεται από τους γιατρούς ως έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών. Εκτός από τη σκέψη, μπορεί να επηρεαστεί και η μνήμη.

Μία έρευνα συνέδεσε μάλιστα τα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης Β12 με αυξημένο κίνδυνο για νόσο Alzheimer, αγγειακή άνοια και νόσο του Parkinson.

Η μειωμένη ποσότητα οξυγόνου που φτάνει στον εγκέφαλο ενοχοποιείται πιθανώς για την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών.

9. Ευερεθιστότητα

Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση με αποτέλεσμα να εμφανιστεί ευερεθιστότητα ή κατάθλιψη.

Αν και πρέπει να γίνουν περισσότερες έρευνες που θα εξετάσουν τη σύνδεση ανάμεσα στη βιταμίνη Β12 και την ψυχική υγεία, μία θεωρία υποστηρίζει ότι η βιταμίνη Β12 βοηθά στη διάσπαση μίας χημικής ουσίας που λέγεται ομοκυστεΐνη. Η υπερβολική ποσότητα ομοκυστεΐνης στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσει ψυχικά συμπτώματα.

10. Ναυτία, Έμετος και Διάρροια

Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να επηρεάσει και το γαστρεντερικό σωλήνα.

Η μείωση του αριθμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων σημαίνει ότι η ποσότητα του οξυγόνου που φτάνει στο έντερο είναι περιορισμένη. Η ανεπάρκεια οξυγόνου μπορεί να προκαλέσει αίσθημα αδιαθεσίας ή διάρροια.

11. Μειωμένη Όρεξη και Απώλεια Βάρους

Ως αποτέλεσμα των προαναφερθέντων διαταραχών στο γαστρεντερικό σύστημα, όπως η ναυτία, αρκετοί ασθενείς με ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να χάσουν την όρεξή τους. Η μειωμένη όρεξη μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους μακροπρόθεσμα.

Συχνότερα Αίτια

Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να καταναλώνουν επαρκείς ποσότητες βιταμίνης Β12, αλλά τελικά να παρουσιάσουν ανεπάρκεια της συγκεκριμένης βιταμίνης. Στην περίπτωση αυτή η ανεπάρκεια αποδίδεται σε υποκείμενες νόσους που επηρεάζουν την απορρόφηση της βιταμίνης στο έντερο.

Οι παθήσεις αυτές περιλαμβάνουν:

Οι ακόλουθοι παράγοντες μπορεί επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης Β12:

  • Ηλικία, καθώς η ικανότητα απορρόφησης της βιταμίνης Β12 μειώνει στις μεγαλύτερες ηλικίες
  • Χορτοφαγική ή vegan διατροφή
  • Χρόνια χρήση αντιοξίνων φαρμάκων
  • Χειρουργικές επεμβάσεις για απώλεια βάρους ή άλλες επεμβάσεις στο γαστρεντερικό σύστημα που επηρεάζουν την απορρόφηση της βιταμίνης Β12

Θεραπεία και Πρόληψη

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να λάβουν τις απαραίτητες ποσότητες της βιταμίνης Β12 από τη διατροφή τους. Στις περιπτώσεις που αυτό δεν είναι δυνατό, ο γιατρός θα χορηγήσει συμπληρώματα.

Τα περισσότερα σκευάσματα πολυβιταμινών περιέχουν βιταμίνη Β12. Αρκετοί ασθενείς λαμβάνουν συμπληρώματα βιταμίνης Β12 σε χάπι, υπογλώσσια ή ενέσιμα. Ο γιατρός θα σας καθοδηγήσει σχετικά με τη σωστή δοσολογία της βιταμίνης.

Οι ασθενείς που έχουν διαταραχές στην απορρόφηση της βιταμίνης Β12, μπορεί να χρειάζονται ενέσιμη χορήγηση της βιταμίνης για την αντιμετώπιση της ανεπάρκειας.