Το ιατρικό ιστορικό της οικογένειας, γνωστό και ως οικογενειακό ιστορικό, αποτελεί μία καταγραφή των νόσων και παθήσεων που προσβάλλουν ή έχουν προσβάλλει τα μέλη της οικογένειάς σας. Το οικογενειακό ιστορικό έχει ιδιαίτερη σημασία και είναι σημαντικό να το γνωρίζετε.

Ο κάθε γονέας μεταβιβάζει το ήμισυ του γενετικού του υλικού στα παιδιά του. Μαζί με τις γενετικές πληροφορίες που καθορίζουν την εμφάνιση, ωστόσο, τα παιδιά κληρονομούν και γονίδια που αυξάνουν τον κίνδυνο ορισμένων παθήσεων. Το οικογενειακό ιστορικό μπορεί να δώσει πληροφορίες για το ιστορικό μίας νόσου στην οικογένειά σας βοηθώντας έτσι στην πρόληψή της.

Ο γιατρός χρησιμοποιεί το οικογενειακό ιστορικό για να:

  • Εκτιμήσει τον κίνδυνό σας για συγκεκριμένες παθήσεις.
  • Συστήσει θεραπείες ή αλλαγές στη διατροφή ή άλλες συνήθειες με σκοπό την πρόληψη παθήσεων.
  • Καθορίσει ποιες εξετάσεις χρειάζεστε.
  • Αποφασίσει ποια πρέπει να είναι η συχνότητα των τσεκ-απ.
  • Καθορίσει αν τα μέλη της οικογενείας σας χρειάζονται ειδικό γενετικό έλεγχο.
  • Διαγνώσει κάποια πάθηση που δεν θα είχε μπει στη διαφορική διάγνωση χωρίς το οικογενειακό ιστορικό.
  • Ταυτοποιήσει άλλα μέλη της οικογενείας που πιθανώς διατρέχουν κίνδυνο.
  • Καθορίσει την πιθανότητα να μεταβιβάσετε κληρονομικές παθήσεις στα παιδιά σας.

Το οικογενειακό ιστορικό σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να προβλέψει την υγεία σας. Δίνει όμως σημαντικές πληροφορίες για τον κίνδυνο που έχετε να εμφανίσετε συγκεκριμένες παθήσεις. Άλλοι παράγοντες (όπως η διατροφή, το σωματικό βάρος, η σωματική άσκηση αλλά και περιβαλλοντικοί πράγοντες) μπορούν επίσης να επηρεάσουν την πιθανότητα εμφάνισης ορισμένων νόσων.

Αν και ο γιατρός θα σας ρωτήσει για το οικογενειακό ιστορικό, είναι συνετό να γνωρίζετε ήδη κάποια στοιχεία για αυτό. Πριν επισκεφθείτε τον γιατρό σας επικοινωνήστε με μέλη της οικογένειάς σας και προσπαθήστε να καταγράψετε τυχόν παθήσεις από το ατομικό ιστορικό τους.

Σε περίπτωση που τα μέλη της οικογένειάς σας δεν είναι πρόθυμα να συνεργαστούν, εξηγήσετε τους λόγους για τους οποίους ρωτάτε. Προσπαθήστε να είστε ευγενικοί, σεβαστείτε την ιδιωτικότητά τους και καταγράψτε με προσοχή τις ασθένειες που θα σας αναφέρουν.

Σε περίπτωση που οι πληροφορίες που συλλέξατε (όπως τα χαρακτηριστικά μίας πάθησης ή η αιτία θανάτου) δεν είναι πλήρεις, μην προσπαθήσετε να μαντέψετε τις υπόλοιπες και μην καταλήξετε σε συμπεράσματα μόνοι σας. Το γεγονός αυτό μπορεί να δυσκολέψει τον γιατρό να ερμηνεύσει το οικογενειακό ιστορικό.

Το ιδανικό οικογενειακό ιστορικό περιλαμβάνει στοιχεία τουλάχιστον από 3 γενιές. Συλλέξτε στοιχεία για τους παππούδες, τις γιαγιάδες, τους γονείς, τους θείους, τις θείες, τα αδέρφια, τα τέκνα, τα ξαδέρφια, τα ανήψια και τα εγγόνια σας. Για κάθε άτομο από τα παραπάνω καταγράψτε το φύλο, την ημερομηνία γέννησης, την εθνικότητα, τις σωματικές παθήσεις, τις νοητικές παθήσεις (συμπεριλαμβανομένου του αλκοολισμού ή της κατάχρησης ουσιών), πιθανές επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη, την ηλικία διάγνωσης των παθήσεων, τις συνήθειες (διατροφή, σωματική άσκηση και κάπνισμα) καθώς και την ηλικία και την αιτία θανάτου για τους συγγενείς που έχουν καταλήξει.

Ιδιαίτερη σημασία στο οικογενειακό ιστορικό έχουν οι παθήσεις που εμφανίστηκαν νωρίτερα απ’ ότι συνηθίζεται, όπως η υπέρταση στην ενήλικη ζωή και αυτές που επηρεάζουν περισσότερα από 1 άτομα της οικογένειας.

Η καταγωγή έχει επίσης σημασία καθώς ορισμένες παθήσεις είναι συχνότερες σε κάποιες εθνικές ομάδες. Δώστε στον γιατρό σας το ιστορικό και συζητήστε μαζί του γι’αυτό. Θα σας βοηθήσει να ερμηνεύσετε ορισμένες παθήσεις που εμφανίζονται σε αυτό και θα προτείνει προληπτικές εξετάσεις ή αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Καθώς νέες παθήσεις εμφανίζονται στα μέλη της οικογένειάς σας είναι σημαντικό να ενημερώνετε το οικογενειακό σας ιστορικό. Η διαδικασία αυτή είναι ενδεχομένως χρονοβόρα, ωστόσο οι πληροφορίες που προσφέρει είναι εξαιρετικά ουσιώδεις τόσο για την υγεία σας όσο και για την υγεία της οικογένειάς σας.

Βιβλιογραφία: MayoClinic