Το μικροβίωμα του εντέρου παίζει σημαντικό ρόλο στην πολλαπλή σκλήρυνση, μία ανίατη νόσο κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο περίβλημα μυελίνης των νευρώνων, προκαλώντας τρόμο, αίσθημα κόπωσης, διαταραχές των γνωστικών λειτουργιών και άλλα.

Σύμφωνα με μία έρευνα, ο πληθυσμός ορισμένων μικροβίων του εντέρου είναι ιδιαιτέρως αυξημένος στους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση και επηρεάζει τη λειτουργία των λευκών αιμοσφαιρίων. Άλλη έρευνα έδειξε ότι η εισαγωγή βακτηρίων από ανθρώπους με πολλαπλή σκλήρυνση σε ποντίκια, αυξάνει την πιθανότητα των τελευταίων να παρουσιάσουν τη νόσο.

Οι δύο αυτές έρευνες ενισχύουν την υπόθεση ότι το μικροβίωμα του εντέρου σχετίζεται άμεσα με την πολλαπλή σκλήρυνση.

Στην πρώτη έρευνα, μία ομάδα επιστημόνων ανέλυσε τη μικροβιακή χλωρίδα 71 ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση και 71 υγιών ατόμων. Τα βακτήρια Acinetobacter και Akkermansia ήταν σπάνια στους υγιείς εθελοντές, ωστόσο ο πληθυσμός τους ήταν ιδιαίτερα αυξημένος στους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση.

Το εύρημα αυτό, επιβεβαίωσε παλαιότερα αποτελέσματα ερευνών που είχαν δείξει ότι το μικροβίωμα του εντέρου στους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση είναι διαφορετικό από αυτό των υγιών ατόμων. Δεν είχε επιβεβαιωθεί, ωστόσο, αν η πολλαπλή σκλήρυνση προκαλεί αλλαγές στο μικροβίωμα ή το αντίθετο.

Στην έρευνα αυτή, οι επιστήμονες εισήγαγαν πληθυσμούς βακτηρίων Acinetobacter και Akkermansia σε δείγματα αίματος από υγιείς ασθενείς. Τα βακτήρια αυτά προκάλεσαν αυξημένη παραγωγή των κυττάρων που ενεργοποιούν την ανοσιακή απόκριση (Τ-βοηθητικά κύτταρα) και μείωσαν το συνολικό πληθυσμό των κυττάρων που καταστέλλουν την παρατεταμένη ανοσιακή απόκριση (Τ-ρυθμιστικά κύτταρα). Τα τελευταία κύτταρα ενοχοποιούνται επίσης για τις βλάβες που προκαλεί το ανοσοποιητικό στην πολλαπλή σκλήρυνση.

Άλλη ενδιαφέρουσα παρατήρηση αφορούσε το ίδιο το βακτήριο Acinetobacter. Κάποια στελέχη του βακτηρίου αυτού, φέρουν μόρια στο περίβλημά τους που ομοιάζουν τη μυελίνη, το περίβλημα των νευρικών κυττάρων στο οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στην πολλαπλή σκλήρυνση. Φαίνεται ότι τα βακτήρια αυτά προκαλούν ανοσιακή απόκριση που στοχεύει και τη μυελίνη, αντίστοιχα με ένα στρατιώτη που μοιάζει με τον εχθρό και δέχεται φιλικά πυρά.

Στη δεύτερη έρευνα, οι επιστήμονες εξέτασαν 34 ζευγάρια διδύμων εθελοντών στα οποία ο ένας μόνο είχε παρουσιάσει πολλαπλή σκλήρυνση. Εισήγαγαν μικρόβια από το έντερο των εθελοντών σε ποντίκια και παρατήρησαν ότι αυτά που έλαβαν βακτήρια ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση εμφάνισαν τη νόσο σε μεγαλύτερα ποσοστά από τα υπόλοιπα.

Γιατί τα αποτελέσματα αυτά έχουν σημασία;

Αν τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιωθούν από επόμενες έρευνες και τα βακτήρια του εντέρου συνδεθούν άμεσα με την πολλαπλή σκλήρυνση, τα τελευταία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη νέων θεραπειών, ακόμα και για πρόληψη της νόσου. Ομοίως με τα βακτήρια που χρησιμοποιούνται σήμερα σε κάποιους ασθενείς με C. difficile, ορισμένα βακτήρια ίσως μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θεραπεία της πολλαπλής σκλήρυνσης ή την πρόληψή της σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο.

Τα προβιοτικά που ενισχύουν τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων που ανταγωνίζονται αυτά που προκαλούν πολλαπλή σκλήρυνση, μπορούν να περιορίσουν τον πληθυσμό των τελευταίων.

Αρκετοί επιστήμονες θεωρούν ότι τα αποτελέσματα των παραπάνω ερευνών προσφέρουν σημαντικά στοιχεία για την πολλαπλή σκλήρυνση. Ουσιαστικά επιβεβαιώνεται ότι τα βακτήρια του εντέρου στους ασθενείς με τη νόσο προκαλούν την υπερλειτουργία του ανοσοποιητικού που ευθύνεται για την εμφάνισή της.

Η πληθώρα των στοιχείων που έρχονται στο φως για το μικροβίωμα του εντέρου έχουν οδηγήσει σε αρκετές λανθασμένες υποθέσεις. Είναι ακόμα νωρίς για να γνωρίζουμε πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η μικροβιακή χλωρίδα στην εμφάνιση πολλαπλής σκλήρυνσης, σε σύγκριση με τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου όπως η γενετική προδιάθεση, ο ιός Epstein-Barr, το κάπνισμα και τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.

Οι 2 αυτές έρευνες, ωστόσο, ενισχύουν την υπόθεση ότι το μικροβίωμα του εντέρου παίζει ρόλο στην ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος εναντίον των νευρικών κυττάρων, γεγονός που προκαλεί πολλαπλή σκλήρυνση. Χρειάζεται ακόμα πολλή δουλειά μέχρι να αναπτυχθούν θεραπείες ή στρατηγικές πρόληψης, ωστόσο φαίνεται ότι στο μέλλον η νόσος θα μπορεί να αντιμετωπιστεί με κάτι απλό όσο η μεταμόσχευση μικροβιακής χλωρίδας ή η χορήγηση προβιοτικών.

Βιβλιογραφία: Statnews