Η αντίληψη ότι κάποιος μπορεί να είναι παχύσαρκος αλλά υγιής αρχίζει να ακούγεται αρκετά τελευταία. Ωστόσο, τα τελευταία δεδομένα ερευνών δεν επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό αυτό καθώς συνδέουν την παχυσαρκία με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, όπως αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου και εγκεφαλικού επεισοδίου. Αν και δεν υπάρχει ακριβής αριθμός σχετικά με το ιδανικό βάρος ενός ατόμου, η παχυσαρκία είναι κάτι που δεν πρέπει να περνάμε αψήφιστα καθώς μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τη μελλοντική μας υγεία.

Τα δεδομένα

Οι περισσότερες έρευνες αναδεικνύουν ισχυρή σύνδεση μεταξύ της παχυσαρκίας και αρκετών προβλημάτων υγείας. Για παράδειγμα, μία έρευνα που δημοσιεύτηκε στις 16 Μαρτίου 2018 στο European Heart Journal εξέτασε περίπου 300.000 άτομα χωρίς καρδιακή νόσο που χωρίστηκαν σε ομάδες ανάλογα με το δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και χαρακτηρίστηκαν βάσει αυτού ως παχύσαρκοι, υπέρβαροι ή με φυσιολογικό σωματικό βάρος.

Μετά από 4 χρόνια, οι ερευνητές παρατήρησαν άμεση συσχέτιση μεταξύ των υμηλότερων τιμών του ΔΜΣ και του κινδύνου για καρδιακές παθήσεις, εγκεφαλικό επεισόδιο και υπέρταση. Ειδκότερα, παρατήρησαν ότι ο κίνδυνος αυξάνεται ανάλογα με την ποσότητα λίπους που φέρει το άτομο στη μέση του.

Για παράδειγμα, μεταξύ των ανδρών που στην αρχή της έρευνας είχαν περιφέρεια μέσης 80 εκατοστά και ΔΜΣ 22-25 (τιμές που θεωρούνται εντός φυσιολογικών ορίων), αυτοί που αύξησαν την περιφέρεια της μέσης τους κατά 12 εκατοστά, αύξησαν τον αντίστοιχο καρδιακό κίνδυνο κατά 16%.

Μία άλλη έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στις 28 Φεβρουαρίου στο JAMA Cardiology, παρατήρησε ότι η αυξημένη διάρκεια της παχυσαρκίας συνδέεται με μειωμένο προσδόκιμο ζωής. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι οι μεσήλικοι άνδρες (μέσος όρος ηλικίας 46 ετών) που παρέμειναν παχύσαρκοι είχαν μειωμένο προσδόκιμο ζωής κατά 6 χρόνια σε σχέση με τους άνδρες που διατήρησαν ένα φυσιολογικό σωματικό βάρος.

Ωστόσο, τα παραπάνω, δεν είναι τα μοναδικά προβλήματα υγείας που συνδέονται με την παχυσαρκία. Για παράδειγμα, το περιττό σωματικό λίπος αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης υπνικής άπνοιας, αρθραλγίας και αρθρίτιδας, ενώ παράλληλα αυξάνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη τύπου 2.

Οι περισσότερες από τις παραπάνω επιδράσεις, ωστόσο, είναι αναστρέψιμες και αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την απώλεια των περιττών κιλών. Ακόμα και μία μικρή απώλεια βάρους μπορεί να βοηθήσει.

Πού εντοπίζεται το περιττό λίπος

Η εντόπιση του λίπους στον οργανισμό παίζει επίσης ρόλο. Το λίπος που συσσωρεύεται κάτω από το δέρμα, δηλαδή το υποδόριο λίπος, προκαλεί λίγα προβλήματα.

Το πιο επικίνδυνο λίπος, το σπλαγχνικό, εντοπίζεται στην περιοχή της μέσης, στην κοιλιακή χώρα και μπορεί να περιβάλλει ζωτικά όργανα όπως το πάγκρεας, το ήπαρ και το έντερο. Το σπλαγχνικό λίπος αποτελεί μόλις το 10% του συνολικού λίπους του ανθρώπου, ωστόσο μία έρευνα του 2016 που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American College of Cardiology παρατήρησε ότι οι αυξήσεις στο λίπος αυτό μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά τους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, όπως η αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα γλυκόζης αίματος και τα επίπεδα ολικής χοληστερόλης.

Γενικότερα, ένας άνδρας με περιφέρεια μέσης 100 εκατοστά ή περισσότερο έχει σίγουρα αυξημένο σπλαγχνικό λίπος. Ωστόσο, η περιφέρεια της μέσης δεν αποτελεί πάντα καθαρό δείκτη, καθώς αρκετοί μπορούν να έχουν αυξημένο σπλαγχνικό λίπος, χωρίς αυτό να είναι ορατό με το μάτι.

Λίγη προσοχή μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη

Πότε όμως το περιττό λίπος αρχίζει να αποτελεί πρόβλημα; Τα 2-3 παραπάνω κιλά για παράδειγμα είναι επικίνδυνα; Η αλήθεια είναι πώς όχι, ωστόσο πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Τα 2-3 κιλά μπορεί γρήγορα να γίνουν 5 και στη συνέχεια 10 οπότε να αρχίσουν να αποτελεούν πρόβλημα.

Αυτό δεν σημαίνει, πάντως, ότι όλοι όσοι έχουν περιττά κιλά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, καθώς υπάρχουν κι άλλες μεταβλητές που παίζουν ρόλο.

Ο συνολικός καρδιαγγειακός κίνδυνος ενός ατόμου υπολογίζεται από ένα συνδυασμό παραγόντων εκτός του βάρους, μεταξύ των οποίων το οικογενειακό ιστορικό, το ιστορικό καπνίσματος και η υπέρταση. Επίσης, αρκετά άτομα έχουν αυξημένο σωματικό βάρος, λόγω αυξημένης μυϊκής και οστικής μάζας.

Το συμπέρασμα είναι ότι δεν πρέπει να ανησυχήσετε από μία μικρή αύξηση του σωματικού βάρους, αλλά ούτε και να την αγνοήσετε. Προσέξτε το βάρος σας και μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με το ιδανικό βάρος για εσάς, το οποίο θα σας βοηθήσει να διατηρήσετε μία καλύτερη συνολική υγεία.

Βιβλιογραφία: Harvard Health Publishing