Ο διαβήτης και ο καρκίνος του παγκρέατος επηρεάζουν το ίδιο όργανο, ωστόσο μοιράζονται περισσότερα κοινά στοιχεία μεταξύ τους. Οι ασθενείς με τη μία από τις δύο αυτές παθήσεις έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν και την άλλη.

Ο διαβήτης επηρεάζει εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, ενώ ο καρκίνος του παγκρέατος αποτελεί τον τρίτο καρκίνο με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα. Στους περισσότερους ασθενείς η διάγνωση του καρκίνου αυτού τίθεται ενώ έχει ήδη κάνει μεταστάσεις, επομένως η θεραπεία είναι πλέον δύσκολη.

Οι επιστήμονες αναζητούν τη σχέση μεταξύ διαβήτη και καρκίνου του παγκρέατος εδώ και αρκετά χρόνια. Σήμερα, ωστόσο, η έρευνα προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τη σύνδεση αυτή για να διαγνώσει έγκαιρα τον καρκίνο του παγκρέατος.

Η σύνδεση μεταξύ διαβήτη και καρκίνου του παγκρέατος

Ο διαβήτης αποτελεί τόσο παράγοντα κινδύνου όσο και προγνωστικό σημείο για τον καρκίνο του παγκρέατος. Η σχέση μεταξύ των 2, ωστόσο, είναι αμφίδρομη.

Αν και η αιτία είναι ακόμα άγνωστη, έχει παρατηρηθεί ότι οι ασθενείς με διαβήτη έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν καρκίνο του παγκρέατος σε σχέση με τους μη διαβητικούς. Ο καρκίνος του παγκρέατος μπορεί επίσης να προκαλέσει διαβήτη. Περίπου το 50% των ασθενών με καρκίνο του παγκρέατος έχει υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Όταν ο καρκίνος αφαιρεθεί χειρουργικά, τα επίπεδα σακχάρου επιστρέφουν σε φυσιολογικές τιμές.

Επομένως, σε περιπτώσεις όπου ο διαβήτης υπάρχει για αρκετά χρόνια, συμπεραίνουμε ότι εμφανίστηκε πριν τον καρκίνο του παγκρέατος. Σε νεοεμφανιζόμενο διαβήτη που ακολουθείται από καρκίνο του παγκρέατος σε ένα διάστημα 1-2 ετών, ο διαβήτης μάλλον αποτελεί σύμπτωμα του καρκίνου. Στην τελευταία περίπτωση, υπάρχει η δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Η έρευνα, επομένως, επικεντρώνεται στη διάγνωση του καρκίνου σε ασθενείς με νεοεμφανιζόμενο διαβήτη.

Πώς διαγιγνώσκεται ο καρκίνος του παγκρέατος σε ασθενείς με διαβήτη;

Ο καρκίνος του παγκρέατος συχνά έχει ήπια ή καθόλου συμπτώματα στα πρώιμα στάδια. Αυτά περιλαμβάνουν συνήθως οσφυαλγία και δυσπεψία, επομένως συνήθως εξετάζονται άλλες παθήσεις. Αποτέλεσμα αυτού είναι ο καρκίνος να παραμένει αδιάγνωστος μέχρι να έχει ήδη κάνει μεταστάσεις.

Οι εξετάσεις που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος είναι η αξονική και η μαγνητική τομογραφία και ο ενδοσκοπικός υπέρηχος. Η εξέταση κάθε διαβητικού ασθενούς, ωστόσο, με τις εξετάσεις αυτές δεν ενδείκνυται. Αναζητούνται, επομένως, τρόποι να ταυτοποιηθούν οι ασθενείς που διατρέχουν το μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παγκρέατος.

Από έρευνες έχει παρατηρηθεί ότι οι ασθενείς με νεοεμφανιζόμενο διαβήτη μετά την ηλικία των 50 ετών, έχουν περίπου 1% πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του παγκρέατος. Η πιθανότητα αυτή είναι 8 φορές μεγαλύτερη από το γενικό πληθυσμό.

Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη μία έρευνα που σκοπό έχει να ταυτοποιήσει τους διαβητικούς ασθενείς που διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του παγκρέατος. Η έρευνα περιλαμβάνει 10.000 άτομα με υψηλά επίπεδα σακχάρων αίματος στα οποία τα επίπεδα σακχάρων ελέγχονται κάθε 6 μήνες.

Η έρευνα προσπαθεί επίσης να απομονώσει βιοδείκτες ειδικούς για τον καρκίνο του παγκρέατος με σκοπό να εφευρεθούν νέες διαγνωστικές εξετάσεις.

Ο στόχος της έρευνας είναι να μπορεί, μέσω μίας εξέτασης αίματος, να ταυτοποιήσει τους διαβητικούς ασθενείς που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τον καρκίνο αυτό. Στους ασθενείς αυτούς μόνο θα γίνονται προληπτικές εξετάσεις με σκοπό να διαγνωστεί έγκαιρα ο καρκίνος του παγκρέατος. Επόμενος στόχος είναι να μπορεί να γίνει το ίδιο και από το στάδιο του προδιαβήτη.

Συμπτώματα στους διαβητικούς ασθενείς

Αν και η πιθανότητα καρκίνου του παγκρέατος στους διαβητικούς ασθενείς είναι αυξημένη, πρακτικά χρειάζεται απλά επαγρύπνηση. Η πιθανότητα εμφάνισης του συγκεκριμένου καρκίνου σε διαβητικούς ασθενείς είναι μικρότερη από 1% και ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά τα πρώτα δύο χρόνια μετά τη διάγνωση.

Τα δύο αυτά χρόνια χρειάζεται επαγρύπνηση για συμπτώματα που υποδεικνύουν καρκίνο του παγκρέατος, όπως ανεξήγητη απώλεια βάρους, αλλαγές στην εντερική λειτουργία ή μετεωρισμό. Αν έχετε τα συμπτώματα αυτά σε συνδυασμό με νεοεμφανιζόμενο διαβήτη επισκεφθείτε άμεσα τον γιατρό σας.

Βιβλιογραφία: Medscape