To GABA (γ-αμινοβουτυρικό οξύ) και το γλουταμινικό οξύ είναι δύο νευροδιαβιβαστές, δηλαδή χημικοί σηματοδότες του εγκεφάλου. Οι δύο αυτές ουσίες φυσιολογικά βρίσκονται σε ισορροπία μεταξύ τους. Τι συμβαίνει όμως όταν η ισορροπία αυτή διαταράσσεται;

Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι η ανισορροπία στις ποσότητες των δύο παραπάνω νευροδιαβιβαστών μπορεί να αποτελεί παράγοντα που συμβάλλει στην εμφάνιση της ινομυαλγίας. Για το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, τα ερευνητικά δεδομένα δεν είναι σαφή, ωστόσο μικρές έρευνες έχουν επίσης συνδέσει την διαταραχή στα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών αυτών με τη νόσο.

Τι Συμβαίνει στον Εγκέφαλο;

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα ιδιαίτερα σύνθετο όργανο. Ο κάθε νευροδιαβιβαστής έχει μία σειρά λειτουργίες, ενώ οι ουσίες αυτές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους αλλά και με τους νευρώνες με μηχανισμούς που ακόμα δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.

Καθώς οι επιστήμονες μαθαίνουν όλο και περισσότερα σχετικά με τη λειτουργία του εγκεφάλου, παρατηρούν ότι οι διαταραχές στα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών συνδέονται με μία σειρά συμπτώματα ή παθήσεις. Διαπίστωσαν επίσης ότι η τροποποίηση της λειτουργίας των νευροδιαβιβαστών μπορεί να προκαλέσει ουσιώδεις αλλαγές στην υγεία των ασθενών που συμμετέχουν στις έρευνες.

Ο εγκέφαλος έχει ένα αποτελεσματικό σύστημα ανακύκλωσης μέσω του οποίου χρησιμοποιεί έναν νευροδιαβιβαστή ως υλικό για την μετατροπή του σε έναν άλλο. Η λειτουργία αυτή έχει ιδιαίτερη χρησιμότητα για νευροδιαβιβαστές με αντίθετη δράση, όπως το GABA και το γλουταμινικό οξύ. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και για άλλα ζευγάρια νευροδιαβιβαστών όπως η σεροτονίνη και η μελατονίνη ή η νορεπινεφρίνη και η ντοπαμίνη. Οι διαταραχές στα επίπεδα των παραπάνω νευροδιαβιβαστών έχουν ενοχοποιηθεί για μία σειρά νόσους.

Γλουταμινικό Οξύ

Το γλουταμινικό οξύ είναι ο πλέον διεγερτικός νευροδιαβιβαστής στον εγκέφαλο και ο ρόλος του είναι να ενεργοποιεί τα υπόλοιπα εγκεφαλικά κύτταρα, έτσι ώστε τα τελευταία να επιτελέσουν εργασίες όπως η μάθηση και η απομνημόνευση νέων πληροφοριών.

Ωστόσο, οι υπερβολικές ποσότητες γλουταμινικού οξέος και γενικά οποιασδήποτε διεγερτικής ουσίας μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα. Σκεφτείτε για παράδειγμα τι επιδράσεις έχει στη διάθεσή μας η υπερβολική κατανάλωση καφέ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το γλουταμινικό οξύ μπορεί να είναι τοξικό για τους νευρώνες καθώς η υπερβολική διέγερση οδηγεί στην καταστροφή τους.

Η ικανότητα αυτή του γλουταμινικού οξέος να προκαλεί το θάνατο των εγκεφαλικών κυττάρων είναι ο λόγος που αρκετοί επιστήμονες πιστεύουν ότι παίζει ρόλο σε διάφορα νευροεκφυλιστικά νοσήματα, όπως η νόσος Alzheimer και η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS).

Στην ινομυαλγία, διάφορες έρευνες έχουν παρατηρήσει υψηλότερα επίπεδα του γλουταμινικού οξέος σε μία περιοχή του εγκεφάλου που λέγεται έλικα του προσαγωγίου. Οι ερευνητές εξέτασαν ειδικά την περιοχή αυτή καθώς συνδέεται με την αντίληψη του άλγους και τα συναισθήματα, λειτουργίες οι οποίες επηρεάζονται σημαντικά στην ινομυαλγία. Η έλικα του προσαγωγίου παίζει επίσης ρόλο στην αντίληψη των αισθήσεων, την κίνηση, το άγχος, τις διατροφικές διαταραχές και τους εθισμούς.

Διάφορες έρευνες έχουν συνδέσει επίσης τα υψηλά επίπεδα του γλουταμινικού οξέος με την κατάθλιψη και την έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών στους ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 (το γλουταμινικό οξύ μπορεί να παραχθεί από τη γλυκόζη, η οποία είναι αυξημένη στους διαβητικούς. Μία έρευνα για την ινομυαλγία έδειξε μάλιστα ότι η μείωση των επιπέδων του γλουταμινικού οξέος μπορεί να περιορίσει το άλγος που χαρακτηρίζει τη νόσο.

Τα υψηλά επίπεδα γλουταμινικού οξέος στον εγκέφαλο έχουν συνδεθεί με μία σειρά συμπτώματα, όπως:

  • Υπεραλγησία (ενίσχυση του άλγους, ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ινομυαλγίας)
  • Άγχος
  • Ανησυχία
  • Συμπτώματα που ομοιάζουν ΔΕΠΥ, όπως η δυσκολία συγκέντρωσης

Αναφορικά με το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, ορισμένοι ερευνητές έχουν υποστηρίξει ότι σίγουρα έχει επηρεαστεί η λειτουργικότητα του γλουταμινικού οξέος, γεγονός που σημαίνει ότι ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει αρκετά ερεθίσματα. Η θεωρία αυτή, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμα από έρευνες.

Η ανεπάρκεια γλουταμινικού οξέος στον εγκέφαλο μπορεί να προκαλέσει μία σειρά συμπτώματα, όπως:

  • Αϋπνία
  • Διαταραχές της συγκέντρωσης
  • Νοητική εξάντληση
  • Χαμηλά επίπεδα ενέργειας

 GABA (γ-Αμινοβουτυρικό Οξύ)

Ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί το γλουταμινικό οξύ για να παράξει GABA. Οι δύο αυτοί νευροδιαβιβαστές έχουν αντίθετη δράση.

Το GABA έχει κατασταλτικό ρόλο στον εγκέφαλο και επομένως εμπλέκεται σε λειτουργίες όπως ο ύπνος, η χαλάρωση, ο περιορισμός του άγχους και οι κινήσεις των μυών.

Έρευνες έχουν δείξει ότι η ποσότητα του GABA στην ινομυαλγία συχνά είναι χαμηλή ή ανεπαρκής. Για το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, ωστόσο, δεν έχει παρατηρηθεί κάτι αντίστοιχο.

Καθώς το GABA και το γλουταμινικό οξύ είναι δύο ουσίες των οποίων τα επίπεδα συνδέονται σε κάποιο βαθμό, συχνά, τα συμπτώματα ανεπάρκειας του GABA ταυτίζονται με αυτά της υπερβολικής ποσότητας γλουταμινικού οξέος.

Συμπέρασμα

Αν πιστεύετε ότι οι διαταραχές στα επίπεδα του GABA ή του γλουταμινικού οξέος μπορεί να ευθύνονται για τα συμπτώματά σας, απευθυνθείτε στον γιατρό σας. Αυτός θα σας εξετάσει για να διαπιστώσει αν αυτό είναι αληθές και, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα χορηγήσει τα κατάλληλα φάρμακα ή συμπληρώματα.