Μία νέα έρευνα σε πειραματόζωα διαπίστωσε ότι το ανοσοποιητικό σύστημα δεν είναι εξίσου αποτελεσματικό όλες της ώρες της ημέρας. Το γεγονός αυτό ουσιαστικά δείχνει ότι το βιολογικό ρολόι εμπλέκεται σε διάφορους μηχανισμούς που σχετίζονται με την ανοσία.

Ο κιρκαδικός ρυθμός, δηλαδή το γνωστό μας βιολογικό ρολόι, είναι ο αυτόματος τρόπος ρύθμισης των διαφόρων μηχανισμών του οργανισμού, όπως η πείνα και η ανάγκη για ύπνο. Οι φυσικοί αυτοί μηχανισμοί ακολουθούν ένα κύκλο 24ώρου, αντίστοιχα με την εναλλαγή της ημέρας με τη νύχτα.

Το βιολογικό μας ρολόι ρυθμίζει επίσης και άλλους μηχανισμούς οι οποίοι αφορούν την άμεση επιβίωσή μας, όπως για παράδειγμα την αναπνοή, τους χτύπους της καρδιάς και τη θερμοκρασία του σώματος.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και αρκετά χρόνια ότι ο κιρκαδικός ρυθμός εμπλέκεται σε αρκετούς μηχανισμούς, ωστόσο ο βαθμός στον οποίο το βιολογικό αυτό ρολόι επηρεάζει την υγεία μας δεν είναι ακόμα σαφής.

Καθώς όλα τα θηλαστικά έχουν κάποιου είδους βιολογικό ρολόι, μία ομάδα επιστημόνων από το Μόντρεαλ του Καναδά αποφάσισε να εξετάσει ποντίκια για να διαπιστώσει πως επηρεάζεται η ανοσιακή απόκριση από τον κιρκαδικό ρυθμό.

Στην έρευνά τους, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα CD8 Τ κύτταρα που χρησιμοποιεί ο οργανισμός για να αντιμετωπίσει τις λοιμώξεις και τα νεοπλάσματα, δεν έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα σε όλες τις ώρες της ημέρας. Οι παρατηρήσεις της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PNAS.

Η Ώρα Επηρεάζει την Απόκριση των Τ Κυττάρων

Οι ερευνητές εξέτασαν δύο ομάδες ποντικών. Στην πρώτη ομάδα, οι επιστήμονες απενεργοποίησαν όλα τα γονίδια που σχετίζονται με τον κιρκαδικό ρυθμό, ενώ στη δεύτερη ομάδα δεν έκαναν καμία τροποποίηση (ομάδα ελέγχου).

Στη συνέχεια, χορήγησαν στα πειραματόζωα ένα εμβόλιο με σκοπό να προκαλέσουν ανοσιακή απόκριση.

«Χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο ποντικών που εμβολιάστηκαν, παρατηρήσαμε ότι μετά τον εμβολιασμό η ισχύς της απόκρισης από τα CD8 Τ κύτταρα παρουσίαζε διαφοροποίηση ανάλογα με την ώρα της ημέρας», είπε ένας από τους επιστήμονες, ο Νίκολας Σερμάκιαν.

«Αντιθέτως, στα ποντίκια που είχαμε απενεργοποιήσει τα γονίδια του κιρκαδικού ρυθμού, δεν παρατηρήσαμε αυτή τη σχετιζόμενη με τον κιρκαδικό ρυθμό διακύμανση και η απόκριση στο εμβόλιο ήταν μειωμένη κατά τη διάρκεια της ημέρας», πρόσθεσε.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι η ώρα της ημέρας επηρεάζει τον πολλαπλασιασμό των ανοσιακών κυττάρων, μεταξύ των οποίων και τα Τ κύτταρα. Ωστόσο, δεν ήταν σαφές αν αυτό είχε σχέση με τον κιρκαδικό ρυθμό.

Εξετάζοντας τόσο γενετικά τροποποιημένα αλλά και φυσιολογικά ποντίκια, οι ερευνητές κατάφεραν να δείξουν ότι το βιολογικό ρολόι παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση αποτελεσματικότητας της ανοσιακής απόκρισης. Ωστόσο, ο μηχανισμός μέσω του οποίου ασκείται αυτή η δράση είναι ακόμα άγνωστος.

«Η έρευνά μας έδειξε ότι τα Τ κύτταρα ενεργοποιούνται ευκολότερα σε κάποιες ώρες της ημέρας. Αν καταφέρουμε να ταυτοποιήσουμε τους μηχανισμούς μέσω των οποίων το βιολογικό ρολόι ρυθμίζει την απόκριση των Τ κυττάρων, θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα για να κατανοήσουμε τη διαδικασία μέσω της οποίας θα διασφαλίσουμε τη μέγιστη δράση τους», δήλωσε η Ναταλί Λαμπρέκ, μία από τους επιστήμονες που έλαβαν μέρος στην έρευνα.

«Η γνώση αυτή θα συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στη βελτίωση των στρατηγικών εμβολιασμού καθώς και της ανοσοθεραπείας για τον καρκίνο», πρόσθεσε η ίδια.

Όπως τόνισε, τα αποτελέσματα της έρευνας, αλλά και αυτά των επομένων ερευνών θα χρησιμοποιηθούν για να διαπιστωθεί ποια είναι η ιδανική ώρα για τους εμβολιασμούς, έτσι ώστε να έχουν τη μέγιστη αποτελεσματικότητα.