Η νόσος του Crohn είναι μία φλεγμονώδης νόσος που μπορεί να επηρεάσει οποιοδήποτε τμήμα του γαστρεντερικού σωλήνα. Αποτελεί τη μία από τις δύο σημαντικότερες φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου μαζί με την ελκώδη κολίτιδα. Η νόσος του Crohn είναι μία χρόνια νόσος που χαρακτηρίζεται από εναλλαγές περιόδων ύφεσης ή έξαρσης των συμπτωμάτων που μπορεί να έχουν διάρκεια ημερών, εβδομάδων ή ακόμα και μηνών.

Ο στόχος της θεραπείας είναι η πρόκληση ύφεσης και η μεγιστοποίηση της διάρκειας της τελευταίας. Ωστόσο, σχεδόν όλοι οι ασθενείς με νόσο του Crohn, ανεξαρτήτως θεραπείας, θα παρουσιάσουν τουλάχιστον μία έξαρση των συμπτωμάτων κάποια στιγμή στη διάρκεια της ζωής τους. Αν πάσχετε από νόσο του Crohn, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τι μπορείτε να κάνετε για να περιορίσετε τον κίνδυνο εξάρσεων, να αναγνωρίσετε τα αρχικά συμπτώματα μίας έξαρσης, αλλά και να γνωρίζετε τι πρέπει να κάνετε για να περιορίσετε την ένταση των συμπτωμάτων, όταν αυτά εμφανιστούν.

Η Παρακολούθηση των Συμπτωμάτων Βοηθά στην Έγκαιρη Αναγνώριση μίας Έξαρσης

Οι εξάρσεις μπορούν να προκληθούν από μία σειρά παράγοντες, όπως οι αλλαγές στη διατροφή, η έναρξη ενός νέου φαρμάκου, οι λοιμώξεις και τα αντιβιοτικά, το στρες, καθώς και οι μεταβολές σε άλλες υποκείμενες νόσους. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούμε να ταυτοποιήσουμε κάποιο προκλητικό παράγοντα, ωστόσο συνήθως αυτό δεν είναι δυνατό.

Τα συμπτώματα της νόσου του Crohn παρουσιάζουν επίσης μεγάλη ποικιλομορφία. Ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν κοιλιακό άλγος και διάρροια, ενώ σε άλλους εμφανίζεται απώλεια της όρεξης, ναυτία ή μετεωρισμός. Τέλος, σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστούν μη ειδικά συμπτώματα όπως αίσθημα κόπωσης, αρθραλγίες, στοματικά έλκη ή διαταραχές της όρασης.

Αυτό που πρέπει να κάνει ένας ασθενής με νόσο του Crohn είναι να γνωρίζει ποια είναι τα συμπτώματα που εμφανίζονται σε αυτόν όταν η νόσος βρίσκεται σε ύφεση ή έξαρση. Ιδανικά, ο κάθε ασθενής πρέπει να κρατάει αρχείο όπου θα παρακολουθεί την πορεία της νόσου καταγράφοντας τις εντερικές του κινήσεις, τα συμπτώματα και τα φάρμακα που παίρνει. Το αρχείο αυτό θα βοηθήσει τον γιατρό να γνωρίζει καλύτερα την πορεία της νόσου και να παρακολουθήσει τη δραστηριότητά της ανάμεσα σε δύο εξάρσεις.

Επικοινωνήστε με τον Γιατρό σας στην Πρώτη Ένδειξη Έξαρσης

Αν πιστεύετε ότι βρίσκεστε στην αρχή μίας έξαρσης της νόσου, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας για να εξετάσει αν η έξαρση έχει προκληθεί από κάποια λοίμωξη ή αν ενοχοποιούνται φάρμακα γι’αυτή. Επί απουσίας λοίμωξης ή άλλου τροποποιησίμου αιτίου, ο γιατρός θα χορηγήσει συνήθως τοπικά ή συστηματικά κορτικοστεροειδή.

Οι εξάρσεις των συμπτωμάτων μπορεί να αποτελούν επίσης ένδειξη αλλαγής της απόκρισης του οργανισμού στη θεραπεία. Για παράδειγμα, ένα ποσοστό των ασθενών που παίρνουν ανοσορυθμιστικά ή βιολογικά φάρμακα όπως η ινφλιξιμάμπη ή η ανταλιμουμάμπη, σταματούν να ανταποκρίνονται στη θεραπεία. Μία σημαντική επιδείνωση των συμπτωμάτων αποτελεί συνήθως ένδειξη ότι το φάρμακο δεν είναι πλέον αποτελεσματικό. Ο γιατρός μπορεί να κάνει επίσης περαιτέρω εξετάσεις για να επιβεβαιώσει το γεγονός αυτό και να αλλάξει τα φάρμακά σας.

Αλλαγές στη Διατροφή και τον Τρόπο Ζωής που Μπορούν να Βοηθήσουν στην Αντιμετώπιση των Εξάρσεων

Υπάρχουν διάφορες ενέργειες που μπορείτε να κάνετε για να περιορίσετε την ένταση των εξάρσεων όταν αυτές εμφανίζονται.

Αποφύγετε τα ΜΣΑΦ. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) όπως η ιβουπροφαίνη και η ναπροξένη μπορεί να περιορίσουν την ικανότητα του γαστρεντερικού σωλήνα να επιδιορθώνει τις βλάβες που εμφανίζονται σε αυτόν, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εξάρσεων. Αν αντιμετωπίζετε άλγος, προτιμήστε την ακεταμινοφαίνη από τα ΜΣΑΦ.

Σταματήστε το Κάπνισμα. Το κάπνισμα αποτελεί ισχυρό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου του Crohn, ενώ μπορεί να προκαλέσει και εξάρσεις. Η διακοπή του καπνίσματος έχει συνδεθεί στο παρελθόν με λιγότερες εξάρσεις, μειωμένη ανάγκη για φάρμακα και μειωμένη ανάγκη για χειρουργική αντιμετώπιση.

Περιορισμός του Στρες. Αν και το στρες δεν επηρεάζει άμεσα τη νόσο του Crohn, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη συμπτωματολογία των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου. Αρκετοί ασθενείς που υποφέρουν από νόσο του Crohn έχουν διαπιστώσει ότι ο περιορισμός του στρες μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό των συμπτωμάτων. Οι βαθιές αναπνοές, η γιόγκα, ο διαλογισμός και η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία αποτελούν καλές προσεγγίσεις για την επίτευξη του παραπάνω στόχου.

Αλλαγές στη Διατροφή. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη διατροφή που μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία ή την πρόληψη της νόσου του Crohn, ωστόσο υπάρχουν συγκεκριμένα τρόφιμα που επιδεινώνουν τη συμπτωματολογία της νόσου. Ένα ημερολόγιο διατροφής μπορεί να σας βοηθήσει να διαπιστώσετε ποια τρόφιμα είναι επικίνδυνα για εσάς. Υπάρχουν επίσης διάφορα γενικά μέτρα που μπορούν να βοηθήσουν τους περισσότερους ασθενείς κατά τη διάρκεια μίας έξαρσης:

  • Αποφύγετε τα γαλακτοκομικά
  • Αποφύγετε τα λιπαρά τρόφιμα και τα τηγανιτά
  • Περιορίστε τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε ίνες, όπως τα ωμά λαχανικά και τα τρόφιμα ολικής αλέσεως
  • Αποφύγετε τα τρόφιμα που προκαλούν αέρια (φασόλια, φυλλώδη λαχανικά)
  • Προτιμήστε μία δίαιτα με μαγειρεμένα λαχανικά

Περιορισμός της Καφεΐνης και του Αλκοόλ. Επιδεινώνουν τα συμπτώματα κατά τη διάρκεια μίας έξαρσης.

Συμπέρασμα

Οι περισσότεροι ασθενείς με νόσο του Crohn θα παρουσιάσουν έξαρση κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ακόμα κι αν παίρνουν τα φάρμακα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Η προσεκτική παρακολούθηση των συμπτωμάτων σε καθημερινή βάση θα σας βοηθήσει σημαντικά να αναγνωρίστε πότε ξεκινά μία έξαρση της νόσου. Ενημερώστε τον γιατρό σας για τις εξάρσεις και βεβαιωθείτε ότι ακολουθείτε τις οδηγίες του για τις εξετάσεις και τα φάρμακα. Οι αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής έχουν επίσης χρησιμότητα στην αντιμετώπιση των εξάρσεων.

Βιβλιογραφία: Harvard Health